Artikelen

In dit seizoen van Het Filosofisch Kwintet gaat het over woorden waarmee we worstelen. Filosoof Tinneke Beeckman is te gast in de aflevering over "vrijheid". Ter voorbereiding spraken we met haar.

In dit seizoen van Het Filosofisch Kwintet gaat het over woorden waarmee we worstelen. Filosoof Jelle van Baardewijk is te gast in de aflevering over "vrijheid". Ter voorbereiding spraken we met hem.

In de eerste aflevering van het tiende seizoen van Het Filosofisch Kwintet, onderzoeken we manipulatie van de werkelijkheid. Samen met haar vier gasten spreekt presentator Clairy Polak over macht, propaganda en misinformatie. Wanneer gaat een duwtje in de goede richting over in kwaadwillige manipulatie? Maakt het uit wie er aan de knoppen draait? Hoe kwetsbaar is ons brein voor onzichtbare beïnvloeding? En hoe weten we wie we kunnen vertrouwen?

In dit seizoen van Het Filosofisch Kwintet gaat het over woorden waarmee we worstelen. Historicus Philipp Blom is onze stamgast in alle afleveringen. Ter voorbereiding spraken we met hem.

Woorden stellen ons in staat de wereld te begrijpen, woorden kunnen ons ook in verwarring brengen. In zijn negende seizoen bespreekt Het filosofisch kwintet woorden waarmee we worstelen. Woorden waarmee marketeers, politici en bestuurders aan de haal zijn gegaan. Begrippen die werden beroofd van hun oorspronkelijke betekenis en zo vaak en lang zijn gebruikt dat ze hun waarde of inhoud verloren.

Een authentieke Parmaham, een authentieke instagrampost: we hunkeren naar authenticiteit en willen origineel zijn, maar tegelijkertijd ook ergens bij horen. Filosoof Maarten Doorman weet alles van authenticiteit, en probeert het woord betekenis te geven.

Wat is Europa meer dan een praktische organisatievorm en technocratisch gekibbel om productstandaarden, bietenprijzen en steunfondsen? Het Filosofisch Kwintet besprak het tijdens het Brainwash Festival op 27 oktober 2018.

Bestaat er zoiets als een Europese identiteit? En hoe gaan wij om met de vele verschillen in Europa? De redactie sprak met de Pools-Belgische filosofe Alicja Gescinska.

Met de brexit en de Europese verkiezingen in het vooruitzicht buigt Het Filosofisch Kwintet zich over de breuklijnen onder de brexit.

In dit artikel zet onze redactie alle kijk- en leestips nog eens voor je op een rijtje.

Na vier afleveringen over overbevolking, groeiende ongelijkheid, klimaatverandering en het verdwijnen van het publieke debat maken we de balans op. Wat hebben we nodig om onze koers te veranderen? Zijn onze Verlichtingsidealen nog wel van toepassing? Of moeten we opnieuw vaststellen wat ‘goed leven’ is? Kortom, kunnen we niet veranderen, of willen we dat niet?

Hoe vaak zeggen we niet: ‘Met de kennis van nu had ik het anders gedaan.’ Wetenschappers kunnen vrij precies vertellen hoe de wereld er in 2050 uitziet, en dat beeld is niet rooskleurig. In deze aflevering bespreekt het kwintet wat er moet gebeuren. Kunnen we nog van koers veranderen, en willen we dat wel? Voorafgaand aan die aflevering spraken we met Marli Huijer.

Hoe vaak zeggen we niet: ‘Met de kennis van nu had ik het anders gedaan.’ Wetenschappers kunnen vrij precies vertellen hoe de wereld er in 2050 uitziet, en dat beeld is niet rooskleurig. In deze aflevering bespreekt het kwintet wat er moet gebeuren. Kunnen we nog van koers veranderen, en willen we dat wel? Voorafgaand aan die aflevering spraken we met Kim Putters

Hoe vaak zeggen we niet: ‘Met de kennis van nu had ik het anders gedaan.’ Wetenschappers kunnen vrij precies vertellen hoe de wereld er in 2050 uitziet, en dat beeld is niet rooskleurig. In deze aflevering bespreekt het kwintet wat er moet gebeuren. Kunnen we nog van koers veranderen, en willen we dat wel? Voorafgaand aan die aflevering spraken we met Robbert Dijkgraaf.

Sinds de digitalisering kunnen we op dezelfde aarde wonen, en toch in totaal verschillende werelden leven.
Vraag is alleen: leven we nu nog wel samen? Is er nog sprake van een publiek debat? En welke gevolgen heeft dit voor de democratie? Is er nog genoeg saamhorigheid om ingewikkelde grensoverschrijdende problemen op te lossen?

'Filterbubbels zijn niets nieuws,' zegt de Vlaamse filosoof Rogier De Langhe op zijn kamer aan de universiteit van Gent. Hij spreekt bescheiden maar beslist: 'Mensen zeggen wel dat Twitter informatiebubbels veroorzaakt, maar vroeger hadden mensen maar één enkele krant die was gelieerd aan een politieke partij.'

Op een plek waar nog veel mensen met elkaar in gesprek zijn - een Amsterdamse hotelbar, spreken wij met Valerie Frissen over de uitholling van het publieke debat. Algoritmes beïnvloeden steeds sterker het publieke debat, waardoor informatie ons steeds meer gefilterd bereikt. De drukbezette hoogleraar ICT & Sociale Verandering (Erasmus Universiteit Rotterdam) weet waar ze het over heeft. Ze werkt samen met veel internetbedrijven en gaat regelmatig in discussie met grote reuzen als Google en Facebook.

Met haar hartelijke lach voelen we ons meteen welkom in het kantoor van filosoof Daan Roovers, in Amsterdam. Zodra we haar de titel van de aflevering voorleggen komt meteen denker Habermas ter sprake. ‘Digitalisering heeft wel dat oude idee van een gemeenschappelijk publiek debat veranderd.’