Welke informatie is nog betrouwbaar?

Democratie en propaganda

, Jules Ruijs

De democratie is een permanent verwerkingsproces van informatie, maar welke informatie is nog betrouwbaar?

En word je alleen maar bevestigd in je mening in wat je toch al vond wanneer je kijkt naar informatie op het internet? Deze zondag spreekt Het Filosofisch Kwintet van Human over propaganda, nepnieuws en de rol van het internet binnen de serie over democratie.

De waarheid en de democratie staan altijd op gespannen voet met elkaar, volgens filosoof Daan Roovers. “Het idee dat zij onafhankelijke neutrale informatie verschaffen is dan ook een illusie die wij in het Westen hebben”, zegt socioloog Jaron Harambam. “Propaganda vind je niet alleen in Rusland en China. Informatie in onze democratie is ook ideologisch gekleurd.” Harambam promoveert later dit jaar op een onderzoek naar complotdenkers in Nederland. Twee jaar lang dompelde hij zich onder in die wereld, ging hij mee naar congressen en ontmoette hij allerlei mensen uit de complotwereld.

Van links naar rechts: Clairy Polak, Ian Buruma, Kees Kraaijeveld en Jaron Harambam

Volgens Harambam kan de manier waarop nu met informatie wordt omgegaan een basis zijn voor het groeiende complot denken. Sommige informatie wordt als waarheid gepresenteerd, maar er wordt niet verteld hoe deze informatie tot stand is gekomen. Als dan achteraf blijkt dat informatie onjuist is, of dat andere belangen een rol speelden, kan dat tot onvrede met het proces leiden.

Aan tafel zit ook filosoof en psycholoog Kees Kraaijeveld. Hij pleit juist voor een vergroot vertrouwen in instituties als het RIVM, CBS, CPB, et cetera. Zij tonen juist door wetenschappelijke methodes de feiten. De politiek zou moeten kunnen handelen op basis van deze feiten, en de maatschappij zou die feiten meer moeten vertrouwen.

De standpunten aan tafel lopen enigszins uiteen, en dat is de basis voor een spannend gesprek onder leiding van Clairy Polak.