"De pandemie is net zomin een 'natuurlijk' fenomeen als de hongersnoden uit het verleden of de klimaatcrisis van nu," stelt de Franse wetenschapssocioloog Bruno Latour. Hij is beslist niet de enige, maar ook hij wijst indringend op de verschillende parallellen tussen de coronacrisis en de klimaatcrisis.

Dit is hét moment om ons voor te bereiden op de volgende crisis die, in de woorden van Latour, vele malen erger zal zijn. We hebben nu een kans om iets te leren. Een plicht zelfs. En ook hier moeten we voor de oplossing in de eerste plaats naar onszelf kijken.

Als we in een paar weken tijd met miljarden mensen hebben kunnen leren wat social distancing is, dat we zoveel mogelijk thuis moeten werken en onze manieren van begroeting moeten aanpassen, kunnen we dan ook niet, tijdens deze periode waarin de economie en de handel vele versnellingen lager draait, eens nadenken over hoe we dit productie en transportsysteem kunnen veranderen? Als we nú in grote getalen auto en vliegtuig kunnen laten staan, zouden we dat dan voor de langere termijn kunnen doen?

Wat doet de Corona-crisis met ons denken? Het Filosofisch Kwintet van Human is er in normale tijden voor reflectie nadat het stof is neergedaald. Maar het zijn geen normale tijden en daarom proberen presentator Clairy Polak en denker des vaderlands Daan Roovers de coronacrisis in dagboekvorm te duiden. Persoonlijk, verdiepend en met het immer urgente motto dat doorgronden belangrijker is dan het twistgesprek.

Greenpeace voert actie op de Aalsmeerbaan, de landingsbaan van Schiphol waar tijdelijk KLM toestellen geparkeerd staan. Ze eisen klimaatvoorwaarden aan de staatssteun van het kabinet in de coronacrisis.

Wat doen we niet meer?

Latour nodigt op zijn website iedereen uit om na te denken over onder andere de volgende vragen:

  • Welke activiteiten zijn nu geschorst die u niet meer zou willen hervatten?
  • Welke van de nu geschorste activiteiten wilt u ontwikkelen/hervatten of welke zouden opnieuw uitgevonden moeten worden?
  • Welke maatregelen beveelt u aan om. werknemers/ondernemers te helpen bij ontwikkelen van deze activiteiten?

Het is slechts een greep uit een uitgebreidere vragenlijst. Ik denk dat we deze praktische denkoefening over de vraag ‘hoe starten we op na de crisis?’ ook van politici mogen verwachten. Wat doen we niet meer? Wat willen we terug, misschien in aangepaste vorm? Wat is daarvoor nodig? En daarbij: zou Mark Rutte met hetzelfde gezag waarmee hij nu ons oproept om deze vakantie dichtbij huis te blijven in het belang van onze gezondheid, dat misschien volgend jaar nogmaals kunnen doen, wederom in het belang van onze gezondheid, en dat van het klimaat erbij?

Lijkt me een uitstekend idee om mee te beginnen.