Toen ik afgelopen zaterdag boodschappen deed voor mijzelf en mijn buurman, die in meer dan één opzicht behoort tot wat in deze tijd van corona de risicogroep is gaan heten, leek het wel alsof de halve buurt - gemiddelde leeftijd rond de veertig, de andere helft is naar schatting zeventig plus en zat thuis - een voorschot nam op Koningsdag. Het was enorm gezellig. In de rij voor de slager werden, behalve nummertjes, ook kartonnen bekertjes rosé uitgedeeld om het wachten te veraangenamen. Kortom: het was krankzinnig druk. Het is blijkbaar uit met de (al dan niet zelf) opgelegde discipline om thuis te blijven.

Kortzichtig en egoïstisch? Misschien. Onbegrijpelijk? Nee.

Ik hou niet van al die uit de losse mouw opgeschreven rekenmodellen waarin gezondheid tegenover de economie wordt gezet. Ik vind de intentie, de zelfzucht, die eruit spreekt over het algemeen nogal misselijkmakend. De vraag is wel: met wie moeten we op dit moment solidair zijn en vooral: hoe? Er wordt gezegd: met de kwetsbaren uit de samenleving. Wie zijn dat? Ouderen, kinderen, kansarmen. Maar kinderen blijken niet of nauwelijks vatbaar voor het virus, de kansarmen worden het eerst en hevigst geraakt door de huidige en aanstaande economische ineenstorting en veel bejaarden kwijnen nu weg in verpleeghuizen of thuis, snakkend naar contact met familie en, bij eventueel gebrek daaraan, andere mensen in hun nabijheid.

Wat doet de Corona-crisis met ons denken?
'Het filosofisch kwintet' van Human is er in normale tijden voor reflectie nadat het stof is neergedaald. Maar het zijn geen normale tijden en daarom proberen presentator Clairy Polak en denker des vaderlands Daan Roovers beurtelings de coronacrisis in dagboekvorm te duiden. Persoonlijk, verdiepend en met het immer urgente motto dat doorgronden belangrijker is dan het twistgesprek.

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima tijdens Koningsdag 2019 in Amersfoort.

Karakter van solidariteit overwegen?

Gemiddeld leven mensen in een verpleeghuis nog twee of drie jaar. Nu zouden zij daar sowieso zeven maanden lang niemand mogen zien. Willen zij dat? Sommigen verkiezen misschien minder eenzaamheid en wél fysiek contact boven nog een paar jaar leven zonder (een mogelijke besmetting met) corona. Moeten we het karakter van onze solidariteit niet heroverwegen? Niet om economische, maar om humanitaire redenen? De afweging tussen kwaliteit van leven en langer leven maakte in de gezondheidszorg vóór corona tenslotte ook deel uit van de dagelijks praktijk.

‘We varen op zicht’, zei premier Rutte tijdens zijn laatste persconferentie. Ja, dat is duidelijk en zelfs begrijpelijk in deze buitengewone situatie. Maar de vraag is waar we onze blik op richten en of die inmiddels niet te zeer verengd is.