Ik heb goede jeugdherinneringen aan Pasen. Wij geloofden thuis niet in god en wederopstanding, maar des te meer in de komst van de lente. Dus beschilderden mijn moeder en ik eieren, mocht ik me twee dagen lang tegoed doen aan chocoladepaashaasjes en aten we bij de lunch matzes.

Die laatste gewoonte was een overblijfsel uit de jeugd van mijn vader, die met zijn ouders Pesach vierde ter herinnering aan de uittocht van het joodse volk uit Egypte. Hij mocht ze graag eten met pekelvlees, ik kon mij een jaar lang verheugen op de variant met boter en suiker, die om redenen van opvoeding en gezondheid de rest van het jaar verboden was.

Ook deze zondag eet ik – in m’n eentje, maar traditie is traditie - wederom matzes met boter en suiker en dit jaar is dat helemaal gepast nu Pasen en Pesach bij hoge uitzondering samenvallen.

Wat doet de Corona-crisis met ons denken?
'Het filosofisch kwintet' van Human is er in normale tijden voor reflectie nadat het stof is neergedaald. Maar het zijn geen normale tijden en daarom proberen presentator Clairy Polak en denker des vaderlands Daan Roovers beurtelings de coronacrisis in dagboekvorm te duiden. Persoonlijk, verdiepend en met het immer urgente motto dat doorgronden belangrijker is dan het twistgesprek.

Urbi et Orbi

Ik luister hoe in een bijkans lege Sint Pieter paus Franciscus het urbi et orbi uitspreekt. Voor de tweede keer in nog geen drie weken, toen hij in verband met de corona crisis christenen wereldwijd opriep om ‘hun stemmen te verheffen naar de hemel’ en het Onze Vader te bidden.

Ik gun ieder zijn geloof. Ik begrijp dat het een bron van inspiratie kan zijn. Van troost ook. En van geborgenheid. Maar dat gebed…

De paus gaf zijn urbi et orbi boodschap vanwege het coronavirus achter gesloten deuren.

Kwaliteiten schrappen

Wat verwachten al die gelovigen van god? Hoe actief bemoeit hij zich met ons leven? Hoe almachtig en goed is hij? Cultuurtheoloog Frank Bosman verwoordde laatst het dilemma als volgt.

"Je kunt antwoorden: ‘God kan het wel, maar wil het niet.’ Maar dan is God niet goed. Je kunt ook zeggen: ‘God wil het wel, maar kan het niet.’ Maar dan is God niet almachtig. Filosofisch gezien horen ‘almacht’ en ‘algoed’ bij de kwaliteiten van God. Schrap je een van die kwaliteiten, dan praat je niet meer over God, maar over iemand anders."

Met andere woorden: Als je denkt dat god almachtig is, dan is alles wat er gebeurt op een of andere manier de wil van god. Dat geldt niet alleen voor corona, maar ook voor de sjoa bijvoorbeeld. Dat wil ik niet geloven. Maar als god op afstand van de wereld staat en de wereld z’n gang laat gaan, dan is er geen reden om tot hem te bidden. En evenmin als in het eerste geval om hem te vereren, wat mij betreft.

Ik hoor in gedachte een gelovige vriend zeggen dat ik er niets van begrijp. Dat klopt. Geen nood. Voor mij is Pasen gewoon het feest van de lente en die ontluikt met volle kracht.