Praten over menstruatie vies? Honorata en Lieke vinden van niet. Sterker nog: "Niet durven praten over je menstruatie is niet alleen vervelend als je een tampon nodig hebt. Het is soms zelfs medisch gevaarlijk."

Zo'n vijftig procent van de mensen doet het bij elkaar opgesteld zo'n tien jaar van hun leven: menstrueren. Honorata en Lieke vinden dat we veel te weinig weten van onze menstruatie en dat we ons er vooral veel te veel voor schamen. Onder de naam menstruatiemeisjes willen zij daar verandering in brengen.

Hoe kwamen jullie op het idee om de podcast menstruatiemeisjes te starten?

Honorata: "Een tijd terug had ik steeds terugkerende somberheid en depresssies. Ik had medicijnen en therapie, maar de depressies bleven maar terugkomen. Na een tijdje zijn mijn psycholoog: 'Heb je gekeken of het met je cyclus samenhangt?'

Ik ben dat toen bij gaan houden en kwam erachter dat de depressies en somberheid terugkwamen in bepaalde momenten van mijn cyclus. Ik kreeg de diagnose PMDD (PreMenstrual Dysphoric Disorder). Mensen met PMDD reageren anders op de de gebruikelijke hormonale fluctuatie tijdens hun cyclus waardoor ze last krijgen van depressieve gevoelens, concentratieproblemen, vermoeidheid en verminderde interesse voor gewone activiteiten.

Toen ik mijn diagnose net had sprak ik met Lieke omdat ik wist dat zij heel erg last had van pijn tijdens haar menstruatie. We vroegen ons af waarom er zo weinig over bekend is en wilden daar verandering in brengen. De eerste stap was toen een podcast, vervolgens kwam er een Instagramaccount, een nieuwsbrief en nu hebben we ook een boek geschreven."

Lieke (links) en Honorata (rechts).

Is het niet ongemakkelijk om over bloed en tampons te praten?

Honorata: "We komen allemaal uit een baarmoeder en zijn geboren doordat onze moeder een menstruatiecyclus heeft. Daar kunnen we ook gewoon over praten, we zeggen niet 'iel zwanger', 'iel bevalling' en 'iel baby'. Waarom zouden we dan wel 'iel menstruatie' zeggen als je daarover praat?" 

Lieke: "We hebben aangeleerd om menstruatiebloed heel vies te vinden. In films kunnen we prima kijken naar mensen die in elkaar geslagen worden en allemaal bloed verliezen maar als dat in een onderbroek zou zitten vinden we het ineens heel vies. Viezer dan we bijvoorbeeld sperma vinden, dat is echt raar."

Wat hopen jullie als menstruatiemeisjes te bereiken?

Lieke: "Ik wil af van menstruatie-shaming. Ik wil dat niemand nog het gevoel heeft dat hun menstruatie iets is wat ze moeten verstoppen en er niet mag zijn. Ik gun het iedereen om alles te weten van zijn/haar/hun/diens menstruatie. Wij zijn zelf ook van ver gekomen: toen we begonnen met de podcast zat ik zelf ook nog helemaal in de menstruatie-shaming."

Wat is dat dan, menstruatie-shaming?

Honorata: "Shaming is Engels voor iemand aan de schandpaal nagelen. Maar heel simpel gezegd is menstruatie-shaming alles wat het taboe op menstruatie in stand houdt en jou het gevoel geeft dat jij je er voor moet schamen."

Lieke: "Een goed voorbeeld vind ik zelf de dames hygiene-afdeling bij de Albert Heijn, dat niet gewoon 'menstruatieproducten' heet. Ten eerste het woord hygiene: is menstruatie iets vies en onhygiënisch? Volgens mij niet. Ten tweede het woord 'dames', niet alle dames menstrueren en niet iedereen die menstrueert is een dame. Trans-mannen, interseksuelen en non-binaire mensen kunnen ook menstrueren."

Lieke en Honorata zouden het liefst zien dat menstruatieproducten er zo uitzien. Zonder schaamte voor de woorden: 'bloed' en 'vagina'.

Honorata: "Soms zit het ook in kleinere dingen zoals het verstoppen van menstruatie producten."

Lieke: "Ik vond het vroeger de normaalste zaak van de wereld dat mijn menstruatieproducten weggestopt lagen in een lade. Stel je voor dat mijn vader of broer ze zouden zien?! Maar nu denk ik: waarom eigenlijk?"

Honorata begint te lachen en vult Lieke aan: "Wc-papier ligt ook gewoon in het zicht. Dat gaan we ook niet diep wegstoppen in laatjes of in geheime zakjes."

Maar is het dan erg als we ons schamen voor onze menstruatie?

Honorata: "Ja, want door die schaamte die eroverheen ligt weten we er dus ook zo weinig van. Daardoor krijgen mensen die een medische aandoening hebben hun diagnose jaren te te laat. Bij endometriose, wat extreem heftige pijnklachten veroorzaakt, komt de diagnose gemiddeld zeven jaar te laat. Dat is dus zeven jaar rondlopen met extreme pijn waarvan je niet weet wat het is. Bij PMDD, wat ik dus heb, duurt het zelfs twaalf jaar.

Dat is ook nog eens gevaarlijk: drie op de tien patiënten doet een poging om het leven te beëindigen. Ik ken zelf geen ziektes waarbij het krijgen van een diagnose zo lang duurt. Maar de medische wereld lijkt het best acceptabel te vinden dat het gemiddeld zo lang duurt."

> Denk je aan zelfmoord? Praat erover. Bel 0800-0113 of chat via 113.nl

Menstruatie en het vaccin

Dat menstruatieklachten vaak als 'vrouwenkwaaltjes' worden afgedaan zagen Honorata en Lieke laatst ook. Toen in de media verscheen dat als bijwerking van het vaccin de menstruatiecyclus soms verstoord raakt, merkten ze dat het niet serieus wordt genomen. Ze maakten daarover deze post: 

Innovatie op schaamte

Met het nieuwe VPRO Maandverbond, boeken als De Cyclus Strategie en nu ook het nieuwe boek van de menstruatiemeisjes valt er genoeg te lezen en te leren over de menstruatiecyclus. 

Honorata en Lieke blijven zich inzetten tegen menstruatie-shaming. "Met elke nieuwe menstruatie-innovatie zie je vaak toch dat het gaat over een innovatie op schaamte. Laatst kwam er een product uit wat je hielp om niet je tampon aan te raken met je handen. Dat is toch helemaal niet nodig? We blijven dat soort dingen wel echt in de gaten houden en spreken bedrijven er op aan." 

Over menstruatie-schaamte en menstruatie gerelateerde ziektes kun je alles lezen in hun nieuwe boek Ben je ongesteld ofzo? 

Zelf iets doen om menstruatie-shaming te stoppen?

Honorata en Lieke tippen je om een menstruatie vriendelijk toilet te maken. Dat kan thuis, maar misschien ook wel op school of werk. In zo'n toilet liggen verschillende menstruatieproducten in het zicht en staat een prullenbakje. Het is eigenlijk heel simpel, maar het kan echt heel fijn zijn voor de mensen die menstrueren.

3FM made by HUMAN

Dit is een productie van ons jongerenplatform bij 3FM. Samen met de dj's en andere programma's van 3FM zetten zij belangrijke onderwerpen voor jongeren op de agenda. Wil je ook iets agenderen? Mail naar socialmatters@3fm.nl.