Artikelen

Autocratische leiders zijn wereldwijd in opmars. In sneltreinvaart breken zij democratische instituties af, zetten de wereldorde op z’n kop en trekken zoveel mogelijk macht naar zich toe. De logica van democratie is niet op hen van toepassing. Zij opereren volgens hun eigen kaders van machtsvergroting en het uitschakelen van systemen die hen controleren en verantwoordelijk houden. In deze uitzending van ‘Het filosofisch kwintet’ gaat Arnon Grunberg in gesprek met kenners van autocratische leiders. Deze aflevering wordt opgenomen in het Forum in Groningen.

Eeuwenlang plaatsten we in het Westen de mens naast en boven de natuur: de mens als rationeel wezen tegenover een grillige, onvoorspelbare wereld die getemd en geëxploiteerd kan worden. Maar is die scheidslijn zo scherp? In deze aflevering onderzoekt Arnon Grunberg samen met zijn gasten hoe onze honger naar grondstoffen de bodem onder onze voeten wegvreet.

Iedere tijd baart zijn eigen monsters. Mensen die we afkeuren, buitensluiten en ontmenselijken. Kortom: vijanden. In deze aflevering van Het ‘Het filosofisch kwintet’ onderzoekt Arnon Grunberg samen met zijn gasten waarom we monsters produceren. Wie bepaalt waar normaal ophoudt en abnormaal begint - en hoe wordt die grens in de samenleving bewaakt? Deze aflevering wordt opgenomen in het Chassé Theater in Breda.

Arnon Grunberg over zijn eigen pijnlijke herinneringen, rouwen als een vorm van werk en de ‘frisheid’ van het verhaal van de Shoah.

Hoe spelen wij? Kunnen we de fluïditeit en dubbelzinnigheid van het spel nog accepteren? Welke rol spelen valsspelers en spelbrekers?

Het Filosofisch Kwintet luister je ook als podcast.

Het Filosofisch Kwintet over de rechtsstaat en geloof, met o.a. antropoloog Pooyan Tamimi Arab, classicus Irene Zwiep en filosoof Theo de Wit.

Intimiteit en seksualiteit zijn onderwerp van felle discussie. Wat is privé, wat is publiek?

Autocratische leiders zijn wereldwijd bezig aan een opmars. Waaruit bestaat de aantrekkingskracht van de autocraat? Hoe lukt het hen om massa’s mensen op te zwepen? Worden autocratische verleidingen groter als onze rechtsstaat hapert? Wie profiteert als de autocraat de macht grijpt? En wat gebeurt er als de magie is uitgewerkt?

Migratie, klimaat, belastingontwijking... grote problemen van vandaag zijn vaak niet meer op nationaal niveau op te lossen. Machtige megabedrijven maken op internationale schaal de dienst uit, en beschikken over geldkassen die groter zijn dan sommige landen.

Geweld, wanneer is het geoorloofd? Hoe ver mag de staat gaan en wanneer mag de burger geweld gebruiken? En wat betekent gehoorzaamheid in een democratische rechtsstaat?

Beatrice de Graaf bespreekt in Het Filosofisch Kwintet de vraag: Slaan we elkaar zonder de rechtsstaat de hersens in?

We leven nog altijd in een rechtsstaat. Sterker nog, sinds de verkiezingen van november worden we doodgegooid met het woord rechtsstaat. Waar hebben we het precies over als we het over rechtsstaat hebben? Gaat het puur over de wet of moeten we intenties achterhalen? Wat willen we beschermen, hoe en waarom?

Na de uitzending doorpraten? Dat kan!

Arnon Grunberg over zijn motivatie als presentator en wat hij hoopt te bereiken met het komende seizoen van Het Filosofisch Kwintet.

Arnon Grunberg is de nieuwe presentator van Het Filosofisch Kwintet, na het overlijden van Clairy Polak.

Op donderdag 31 augustus is Clairy Polak overleden. Ze was al enige tijd ongeneeslijk ziek.

Volgens Marleen Stikker, directeur van Waag, en internetpionier, moeten we van onze techno-angst af. Je kunt echt niet meer zeggen dat je niet digitaal bent, vindt Stikker.