Het verwijderde spleetoog-fragment uit Wie is de Mol?, een jongen die in zijn gezicht werd geschopt vanwege zijn Aziatische roots en demonstraties tegen racisme tegen Aziatische Nederlanders. We horen steeds meer over anti-Aziatisch racisme. Hoe komt dat?

Vorige week trok Jort Kelder bij de uitzending van Op1 spleetogen, waarna het onder de tafelgasten ook even stil viel. Kelder gaf zelf al aan: "Je mag dit ook niet meer doen, hè?" Maar hij deed het toch. 

Vincent Yeers (24) is een activist en was aanwezig bij het protest tegen Aziatisch racisme op 10 april. 3FM spreekt hem over racisme tegen Aziatische Nederlanders, cancelen en wat tegenwoordig wel en niet kan.

Als je over ons wil praten, nodig ons dan uit

Waarom is het trekken van spleetogen tijdens een spelletje waarbij je iemand moet uitbeelden verkeerd? "Niet alle Aziaten hebben kleine ogen. Dus door bij een Aziatisch persoon dat beeld te pakken, houd je een bepaald stereotype in stand. Net als dat Aziatische mensen vleermuis of kat eten. Dat soort stereotypen moeten we doorbreken. Zo werken we aan een maatschappij waar iedereen respectvol is naar elkaar."

Eigenlijk gaat het helemaal niet over wat wel of niet mag, vindt Vincent. "In principe mag alles vanwege onze vrijheid van meningsuiting. Jort Kelder mag zijn mening hebben. Ik kan geen plakband op zijn mond plakken omdat ik vind dat hij dingen niet mag zeggen of doen."

Volgens Vincent gaat de vraag juist over hoe graag je wil meedoen in onze maatschappij. "Als je naar verhalen van anderen luistert en dan nog steeds vindt dat iets niet racistisch is en je daar een prettig gevoel bij hebt: go for it. Maar onze maatschappij en ons leven gaat door. Mensen worden zich steeds meer bewust van dat bepaalde dingen niet goed zijn en als jij dan graag jouw mening wil vasthouden, dan blijf je achter. En meneer Kelder: als je over ons wil praten, nodig ons dan ook uit."

Mijn vrienden maakten ook grapjes over mijn afkomst

Betekent dat dan dat iedereen met een andere mening achter moet blijven? Absoluut niet, vindt Vincent. "Ik hou er niet van om mensen racisten of fascisten te noemen. Mijn vrienden hebben ook wel eens grapjes gemaakt over mijn afkomst. Ik ging dan meteen een gesprek aan waarbij ik zei: 'Oké, volgens jou is dit grappig, maar mij raakt het echt. Ik word daar verdrietig van.' Als ik het op die manier uitleg, wordt er sorry gezegd en houden ze er rekening mee. We moeten erover blijven praten."

Verhalen over anti-Aziatisch racisme komen nu veel naar buiten. Daardoor lijkt het misschien alsof het nu pas speelt, maar Aziatische Nederlanders maken al jarenlang racisme mee. "De eerste generatie Aziatische Nederlanders komt voornamelijk uit landen waar je niet alles zo vrij mag zeggen omdat daar het politieke systeem heel anders is. Eenmaal in Nederland voelden ze zich te gast en wilden ze vooral niet te moeilijk doen.

"Als ik niet te moeilijk doe en belasting betaal, word ik geaccepteerd. Dat is wat de eerste generatie vooral dacht. Maar wij als tweede, derde en vierde generatie zijn heel anders. Wij willen het stereotype van Aziatische mensen die alles maar pikken, veranderen." 

Vincent Yeers met vrienden bij vreedzaam protest.

Vincent heeft zelf ook racisme meegemaakt. Ondertussen raken scheldwoorden als kutchinees of spleetoog hem niet meer. "Toen ik in een friettent werkte maakten klanten vaak opmerkingen als 'Mag ik een flikandel?' of 'Sambal bij?'. Dat deed me wel wat, maar ik liet het liever gewoon gaan. Maar toen vorig jaar een Aziatisch meisje werd mishandeld en een Aziatische jongen in zijn gezicht werd getrapt, realiseerde ik me dat het doorgaat als ik mijn mond blijf houden. Ik zag dat het racisme toenam. Daarom ging ik naar het protest."

Vincent vertelt dat de emoties hoog opliepen tijdens het protest. "Veel mensen deelden hun eigen verhaal. Sommigen barstten tijdens het vertellen in tranen uit. Maar ik zag zoveel mensen, ongeacht kleur of seksuele geaardheid, die naast ons stonden. Daar kreeg ik een heel warm gevoel van."

Vincent zegt er nu altijd iets van als hij iets racistisch ziet of hoort. Hij moedigt anderen dat aan ook te doen. "Luister naar het verhaal en de emotie van mensen. Lees, vraag en blijf met elkaar in gesprek."