De grenzen van wat onze planeet aan kan, zijn in zicht. Om dat tij te keren moeten we anders reizen, anders eten, anders produceren. Er is een ingrijpende transformatie van onze economie nodig. In Wat houdt ons tegen? onderzoekt journalist en schrijver Jeroen Smit samen met klimaatjournalisten Jaap Tielbeke en Daphné Dupont-Nivet wat nodig is om ècht te verduurzamen.

Iedere week nemen de journalisten een ander thema onder de loep. Wat moet er veranderen? Welke spelregels moeten worden aangepast? Welke sleutelfiguren houden grote omwentelingen tegen en  welke leiders moeten voorop gaan in de transformatie? Wat houdt ons tegen?

De presentatoren

Daphné Dupont-Nivet

Daphné Dupont-Nivet (1989) is onderzoeksjournalist met een focus op klimaat en energie. Ze schrijft vooral voor Platform Investico en De Groene Amsterdammer, werkt samen met internationale media zoals Investigate Europe en schreef het boek De Hechtenisclub (2022) bij uitgeverij Querido Facto.

Jeroen Smit

Jeroen Smit (1963) studeerde Bedrijfskunde, werkte voor FD en AD en is schrijver/onderzoeksjournalist (boeken: Het Drama Ahold, De Prooi, en Het Grote Gevecht). Hij presenteerde NOVA en Buitenhof, was hoogleraar Journalistiek en maakte de TV-serie Leiders gezocht, en het theatercollege 'Bruto nationaal Geluk'.

Jaap Tielbeke

Jaap Tielbeke (1989) is klimaatjournalist. Hij schrijft voor De Groene Amsterdammer en publiceerde twee boeken: Een Beter Milieu begint niet bij jezelf (2020) en We waren gewaarschuwd. Over een profetisch milieurapport en wat we er (niet) mee deden (2022). 

Lees verder

Afleveringen

Cruisetoerisme wordt steeds populairder. In tien jaar tijd is het aantal passagiers dat kiest voor de all-inclusive vakantie op een luxe schip ruim verdubbeld. Dat is rampzalig voor het klimaat, want cruisetoerisme is de meest vervuilende vorm van vakantie. De uitstoot van één schip dat de haven uitvaart, staat gelijk aan de uitstoot van 84.000 auto’s. Wat maakt deze reizen zo aantrekkelijk? En wat houdt ons tegen om deze vervuiling aan te pakken? Brengen innovaties de oplossing of kunnen de cruiseschepen aan de ketting worden gelegd?

Slecht nieuws voor de bij. De helft van de Nederlandse tuinen, een oppervlakte zo groot als vijf keer de Hoge Veluwe, ligt vol tegels, kunstgras of beton. En dat is een ramp voor de biodiversiteit én voor de mens. Want zonder insecten die ons voedsel bestuiven, zitten wij straks zonder groenten, noten en fruit. Tegels eruit dus, en planten erin. Maar zijn al die prachtige sierplanten in tuincentra wel goed voor de biodiversiteit? Hoe richten we onze achtertuin in zodat de insecten weer floreren? Wat houdt ons tegen om onze tuinen écht te vergroenen?

Onze zorg is gebaseerd op een wegwerpcultuur. Vooral de ziekenhuizen zijn grote vervuilers. Onder het mom van efficiëntie en hygiëne worden elke dag tachtig vuilniswagens vol met handschoenen, spuiten en isolatiejassen weggegooid. De CO2-uitstoot van de zorgsector is bijna net zo groot als van de luchtvaart. Dus de sector die ons beter maakt, is tevens de sector die voor grote gezondheidsproblemen zorgt. Terwijl het anders kan. Heel veel materiaal kan veilig worden hergebruikt. De zorg kan duurzamer, zonder dat die duurder of risicovoller wordt. Wat houdt ons tegen om het roer om te gooien?

We zitten in een woningcrisis en willen 300.000 nieuwe woningen bouwen. Tegelijkertijd zitten we in een klimaatcrisis en willen we in 2050 klimaatneutraal zijn. Deze ambities zitten elkaar nogal in de weg. Want de productie van bouwmaterialen zoals beton en staal, is goed voor 11% van de jaarlijkse Nederlandse CO2-uitstoot. Hoe kunnen we de woningcrisis oplossen zonder de klimaatcrisis te verergeren? Door anders te gaan bouwen, met materialen zoals hout en hennep. Maar waarom gebeurt dat nog niet op grote schaal? Wat houdt ons tegen om alleen nog maar duurzame huizen te bouwen?

In 2050 wil Nederland klimaatneutraal zijn. Om dat doel te halen, moet iedereen meedoen. De overheid roept burgers dus op hun steentje bij te dragen: pak vaker de fiets, koop tweedehands, kies voor seizoensgroenten. Maar intussen worden we als consument verleid door reclames voor fossiele energiebedrijven en vervuilend vervoer, zoals vliegreizen, cruises en benzineauto’s. Een verwarrende boodschap: we moeten van fossiel af dat overal wordt aangeprezen. Wat houdt ons tegen om te stoppen met deze tegenstrijdige reclameboodschappen?

CEO’s kunnen niet meer aan de zijlijn blijven staan bij verduurzaming. Zij zullen het voortouw moeten nemen. Maar hoe pakken ze dat aan? En hoe stemmen ze ook de aandeelhouders tevreden? In deze speciale aflevering van Wat houdt ons tegen? gaat Jeroen Smit in gesprek met CEO’s die hun bedrijf wisten te verduurzamen zonder het winstoogmerk uit het oog te verliezen. Welke obstakels kwamen zij tegen? Tegen welke grenzen liepen ze aan? En hoe wisten ze ondanks dat toch een klimaatvriendelijk bedrijf te besturen?

Ook interessant