Het Dolfinarium, een vinnig debat

Empty the Tanks-protest in Harderwijk 9 mei 2026
Bekijk 'Het Dolfinarium, een vinnig debat': Kijk nu op NPO Start

Het Dolfinarium in Harderwijk lijkt de afgelopen jaren te zijn uitgegroeid tot het symbool van dierenleed. Actiegroepen roepen op tot sluiting van het park, terwijl de overheid de regels aanscherpt om het welzijn van de dolfijnen te verbeteren. Maar waarop zijn deze acties en maatregelen gebaseerd? Leiden ze daadwerkelijk tot meer welzijn voor de dieren? En welke rol spelen media in de beeldvorming rond het park?

'Medialogica' besteedt onder andere aandacht aan een aflevering van het tv-programma 'Rambam'. In die uitzending wordt uitgebreid stilgestaan bij de zogenoemde ‘dolfijnenrukker’, een term die het Dolfinarium tot op de dag van vandaag achtervolgt. Maar in hoeverre doet het geschetste beeld in 'Rambam' recht aan wat er zich in het park afspeelt?

Daarnaast richt het programma zich op de discussie over de toekomst van de dolfijnen. Actievoerders stellen dat de dieren terug moeten naar zee, maar volgens oud-directeur van opvangcentrum SOS Dolfijn, Annemarie van den Berg, is dat niet realistisch. De meeste zijn namelijk in gevangenschap geboren. ‘’Het grote gevaar is dat er parken failliet gaan door deze discussie, zonder dat er een oplossing ligt. Terwijl het debat voor mijn gevoel moet zijn: hoe kunnen we zorgen dat deze dieren allemaal gewoon een beter leven hebben?’’

Een voorbeeld van hoe het mis kan gaan, is het dolfinarium Marineland in Frankrijk, dat begin 2025 zijn deuren sluit na een verbod op dolfijnenshows. Na bijna anderhalf jaar wachten daar – in het gesloten park - nog twaalf dolfijnen en twee orka’s op een oplossing.

'Medialogica' onderzoekt het beeld van de gevangen dolfijn, en de gevolgen daarvan voor hun welzijn. Met bijdragen van o.a. Isabella Clegg, dierenwelzijn-deskundige; Alex Tiebot, directeur van het Dolfinarium; Alex Romijn, directeur van actiegroep Bite Back; Jochem Pinxteren, oud-hoofdredacteur van Rambam; Niels van Elk, oud-dierenarts van het Dolfinarium en Annemarie van den Berg, oud-directeur van SOS Dolfijn.

Sprekers

    Annemarie van den Berg

    oud-directeur SOS Dolfijn

    Annemarie van den Berg stond tot vorig jaar aan het roer van SOS Dolfijn, een organisatie die opkomt voor walvisachtigen in nood. Tot 2017 verzorgde ze gestrande zeezoogdieren op het terrein van het Dolfinarium, maar ze vertrok daar omdat de missie van SOS Dolfijn niet langer aansloot bij de koers die het Dolfinarium ging varen. SOS Dolfijn heeft inmiddels een nieuw onderkomen gevonden in Anna Paulowna. Zelf volgt ze het debat over de toekomst van dolfinaria nog steeds op de voet.

    Annemarie van den Berg zit voor een achtergrond met een geschilderd duinlandschap. Ze draagt een donkerblauw overhemd en een blauw stenen hanger, en spreekt terwijl ze omhoogkijkt.

    Niels van Elk

    oud-dierenarts Dolfinarium

    Niels van Elk werkte tot zo’n 10 jaar geleden als dierenarts voor het Dolfinarium. Hij wordt nog altijd ingehuurd door dierentuinen en overheden vanwege zijn expertise. Ook staat hij zo nu en dan SOS Dolfijn bij om aangespoelde dolfijnachtigen te behandelen en voor te bereiden op een terugkeer naar zee.

    Niels van Elk zit ontspannen in een stoel in een lichte woonkamer met hoge ramen. Hij draagt een blauw linnen overhemd en jeans, en kijkt rustig en direct in de camera.

    Alex Tiebot

    directeur Dolfinarium

    Alex Tiebot is directeur van het Dolfinarium en heeft al bijna tien jaar lang de dagelijkse leiding over het park. 

    Alex Tiebot zit op een stoel in een ruimte met grote ramen en een groenblauw licht. Hij draagt een donkerblauw overhemd en kijkt rustig in de camera.

    Jochem Pinxteren

    oud-hoofdredacteur Rambam

    Jochem Pinxteren was hoofdredacteur van Rambam. Het programma maakte in 2016 een uitzending over het Dolfinarium.

    Jochem Pinxteren zit in een stoel in een lichte ruimte met verticale gordijnen. Hij draagt een donkerblauwe trui, heeft zijn handen gevouwen en kijkt serieus opzij.

    Jan Mosterd

    oud-hoofdverzorger Dolfinarium

    Jan Mosterd werkte tientallen jaren voor het Dolfinarium. In zijn rol als hoofdverzorger kwam hij als een van de weinige medewerkers herkenbaar in beeld in een spraakmakende uitzending van Rambam.

    Jan Mosterd zit aan een keukentafel met zijn handen gevouwen voor zich. Hij draagt een kleurrijk overhemd en een blauwe bril, en kijkt met een bedachtzame blik schuin in de camera.

    Isabella Clegg

    dierenwelzijn-deskundige

    Isabella Clegg doet over de hele wereld onderzoek naar het welzijn van dolfijnen in gevangenschap. Ze wordt vanwege haar expertise ingehuurd door dolfinaria, dierenrechtenorganisaties, zeereservaten en overheden.

    Isabella Clegg staat in een museum onder een groot hangend walvisskelelet. Ze draagt een donker shirt en kijkt ernstig in de camera; de rode staalconstructie van het gebouw is zichtbaar op de achtergrond.

    Alex Romijn

    directeur Bite Back

    Alex Romijn is directeur van Stichting Bite Back. Al ruim dertien jaar voert hij actie tegen het Dolfinarium, zowel voor de poort als in de media. Hij zegt compromisloos voor de dieren op te komen en eist dat het Dolfinarium de deuren sluit.

    Alex Romijn zit aan een tafel in een kleurrijk café met een geschilderde muur op de achtergrond. Hij draagt een zwart T-shirt met de tekst "Bite Back" en kijkt recht in de camera.