Aflevering 1

Overbevolking

Aflevering 1

Overbevolking

Spreken over overbevolking is, zo bleek tijdens onze voorbereiding, een regelrecht taboe. In de eerste uitzending van Het Filosofisch Kwintet van dit seizoen proberen we dit stilzwijgen te doorbreken. Zijn we eigenlijk al met te veel, op een moderne ark van Noach? Of maken we elkaar alleen maar bang met ondoordachte doemscenario's?

Hoe vaak zeggen we niet: ‘Met de kennis van nu had ik het anders gedaan.’ Terugblikkend zijn we blijkbaar beter in staat complexe situaties te analyseren. In vijf afleveringen vraagt presentator Clairy Polak haar vier tafelgasten zich voor te stellen hoe over twee generaties wordt teruggekeken op problemen, oplossingen en het handelen van nu.

Gasten in deze aflevering

Philipp Blom

De Duits-Nederlandse historicus en romanschrijver studeerde in Wenen en Oxford. Onlangs verscheen zijn boek 'Wat op het spel staat', waarin hij schrijft over de grootste bedreigingen van deze tijd. Verder publiceert hij onder meer in The Times Literary Supplement, The Independent, Frankfurter Allgemeine Zeitung en Die Zeit.

Lees hier een profiel van Philipp Blom.

Marc Davidson

Marc Davidson is hoogleraar filosofie van duurzame ontwikkeling. Davidson begeeft zich op het grensvlak van ethiek, economie en ecologie. Tussen 2003 en 2007 deed hij NWO-onderzoek naar rechtvaardigheid tussen generaties. Op dit moment onderzoekt hij de internationale verdeling van verantwoordelijkheden in kwesties van mondiale biodiversiteit en ecosystemen.

Lees hier ons interview met Marc Davidson.

Ingrid Robeyns

Ingrid Robeyns is hoogleraar Ethiek van Instituties, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Robeyns doet onderzoek in de toegepaste ethiek en politieke filosofie, vooral over sociale rechtvaardigheid. In 2016 ontving zij een Consolidator Grant van de European Reserach Council om onderzoek te doen naar de ethiek van rijkdom en ecologische duurzaamheid.

Lees hier ons interview met Ingrid Robeyns.

Kiza Magendane

Kiza Magendane is beleidsondernemer en freelance schrijver voor onder meer NRC, De Kanttekening en De Groene Amsterdammer. Magendane studeerde politicologie in Amsterdam en werkt aan zijn eerste boek over de Nederlandse identiteit.

Lees hier ons interview met Kiza Magendane.

Lees- en kijktips

Onze collega's van Brandpunt+ hadden een interessant gesprek met filosoof Peter Singer over Overbevolking. Kern van de boodschap: we moeten het taboe nú bespreekbaar maken!

De Volkskrant onderzocht of we in 2050 wel tien miljard mensen kunnen voeden, met een interactieve productie. In december 2018 kwam diezelfde krant met een interactieve productie over wereldbevolking.

Tegenlicht maakte een documentaire over hoe we al die monden kunnen voeden en de wereld leefbaar kunnen houden. Het antwoord? Met kweekvlees.

Meer weten over eten? Van emeritus hoogleraar toegepaste filosofie Michiel Korthals verscheen onlangs het boek Goed eten - filosofie van voeding en landbouw.

De Britse krant The Guardian schreef over dit onderzoek, waar uit bleek dat 83 procent van de landbouwgrond gewijd is aan vlees- en zuivelproductie. Het levert slechts 18 procent van de calorieën. Als je graag je impact op de aarde wil verminderen is veganistisch eten volgens hoofdonderzoeker Joseph Poore de meest effectieve manier. Veel effectiever dan minder vliegen of een elektrische auto kopen. 

Ook in The Guardianeen artikel over de impact die het hebben van kinderen heeft op het klimaat. In onze uitzending hadden we het over de tweet die ASN Bank op basis van dit stuk de wereld in zond. Hun reactie lees je hier.

Marc Davidson tipte ons dezeTedTalk van statisticus Hans Rosling over de relatie tussen religie en baby's. 

In Zuid-Afrika merken ze al langzaam maar zeker de gevolgen van klimaatverandering en de impact die dat heeft op het dagelijks leven. Bekijk de 2Doc kort: Leven zonder water, over hoe Day Zero nadert. De dag dat een stad met vier miljoen mensen droog komt te staan.

Volgens psycholoog Kees Kraaijeveld hoeven we niet een mensentsunami te verwachten, ook al verwachten de VN elf miljard mensen op aarde aan het eind van deze eeuw.

Reageren naar aanleiding van deze uitzending? Je kunt meediscussiëren op Facebook, en op Twitter met #FiloKwintet. Je kunt ook een mail sturen naar hetfilosofischkwintet@human.nl.

Lees meer over filosofie

6 items

Durf te denken

Dossier
Recent Toegevoegd

Idealen

Van gele hesjes tot wereldwijde klimaatmarsen: we leven in een tijd waarin de wereld weer de straat op gaat. Maar wanneer is er sprake van idealisme? Is een beter milieu een ideaal, of een pure overlevingsstrategie? Zijn mensenrechten een ideaal, of zijn ze ingesleten in ons dagelijks leven?

Dit is de Human-route op Brainwash Festival

Geen zin om het programmaboekje en blokkenschema van het Brainwash Festival, het denkfestival waarvan Human mede-organisator 26 oktober, door te spitten? We’ve got you! In deze uitgestippelde route van Human krijg je alle highlights mee uit het programma over idealen, identiteiten en gedeelde toekomstdromen.

Waarom je soms het compromis moet sluiten

Filosoof Kwame Appiah doceerde aan Amerikaanse topuniversiteiten als Yale, Harvard en Princeton, en werd door president Obama onderscheiden voor zijn verdiensten. Eind oktober komt hij naar het 'Brainwash festival' en 'Het filosofisch Kwintet'. Human mocht hem alvast spreken.

Waarom vergeten niet per se erg is

Als ik door dementie mijn herinneringen kwijtraak, verlies ik dan mijzelf? Verlies ik wie ik ben? Met deze vraag wordt neuroloog Jules Montague regelmatig geconfronteerd.

Wat te doen

Na vier afleveringen over overbevolking, groeiende ongelijkheid, klimaatverandering en het verdwijnen van het publieke debat maken we de balans op. Wat hebben we nodig om onze koers te veranderen? Zijn onze Verlichtingsidealen nog wel van toepassing? Of moeten we opnieuw vaststellen wat ‘goed leven’ is? Kortom, kunnen we niet veranderen, of willen we dat niet?