Brainwash Talks

Wat is de waarde van angst, of van zingeving? Waartoe voeden we op? En hoe verhouden we ons tot ons voedsel?

Een mix aan (inter)nationale filosofen, wetenschappers, schrijvers en stand-up comedians vertellen over voor hen essentiële waarden, die onder spanning staan. In deze reeks zijn dat Nienke Wijnants, Hans Sibbel, Alain de Botton, Daan Roovers, Julian Baggini en Damiaan Denys.

Evgeny Morozov: Herover je data

29 april, NPO 2

Dat ons gebruik van Facebook, Twitter en WhatsApp zo onschuldig niet is, weten we zo langzamerhand wel. Toch zijn we volgens onderzoeker en scepticus Evgeny Morozov nog veel te naïef. In zijn Brainwash Talk helpt hij je om je data te heroveren.

James Garvey: Zo worden je keuzes voor je gemaakt

22 april, NPO 2

Of we nu boodschappen doen of bepalen op welke politieke partij we willen stemmen: we worden genudged, geprikkeld en gepusht. Volgens filosoof James Garvey hebben we steeds minder invloed op ons eigen gedrag. In zijn Brainwash Talk legt hij bloot hoe onze keuzes voor ons gemaakt worden.

Ignaas Devisch: Pleidooi voor rusteloosheid

15 april, NPO 2

Vraag hoe het met iemand gaat en 'druk' is het antwoord. We plannen en plannen tot een burn-out erop volgt. We zijn niet goed in inbouwen van rust in onze levens. Volgens filosoof Ignaas Devisch is dat zo erg nog niet, zolang we ons maar met het juiste bezighouden. Wat dat juiste is, legt hij haarfijn uit.

Tamar de Waal: Inburgeren - dit gaat er mis

8 april, NPO 2

De taal leren en meedoen in de samenleving. Al zo'n 25 jaar zijn dat de eisen die gesteld worden aan nieuwkomers. Inburgeren, dus. Politiek filosoof Tamar de Waal deed er onderzoek naar en kwam tot een stuitende conclusie.

Chimamanda Ngozi Adichie: Breek de stilte

1 april, NPO 2

Zangeres Beyoncé is misschien wel haar grootste fan en The New York Times noemt haar een immens getalenteerd schrijfster. Haar belangrijkste punt? 'We should all be feminists.' Op het Brainwash Festival roept schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie op de stilte te doorbreken.


 

 

Susanna Halonen: Screw finding your passion

25 maart, NPO 2

'Screw finding your passion' is het motto van happyologist Susanna Halonen. In plaats van het zoeken naar die ene passie moeten we het geluk vinden in het alledaagse. In haar Brainwash Talk legt ze in simpele stappen uit hoe je dat doet.

 

Bas Heijne: De mens als model 

11 maart, NPO 2

Hartslag, stress, productiviteit. Alles is te meten en dus te weten. En daarmee verwordt de mens tot een wiskundig model, stelt schrijver Bas Heijne. In zijn Brainwash Talk gaat hij op zoek naar datgene dat mens nog onderscheidt van machine.


 

 

Aubrey de Grey: Ouderdom is een ziekte

4 maart, NPO 2

De dood en belasting zijn de enige zekerheden in het leven, werd lang gedacht. Maar gerontoloog Aubrey de Grey trekt die tegelwijsheid nu in twijfel. Hij laat zien dat ouderdom een ziekte is. En ziektes, die kunnen genezen worden.


 

 

Laura van Dolron: Wat maakt ons wij?

25 februari, NPO 2

Dat vraagt theatermaker en filosoof Laura van Dolron zich af. Wat is er in deze wereld van gebrul, geschreeuw en polarisatie nog dat ons bindt? In haar Brainwash Talk neemt ze ons mee op haar zoektocht naar die plek waar jij en ik wij worden.


 

 

Roman Krznaric: Carpe diem heroverd

18 februari, NPO 2

Carpe diem, pluk de dag. In de 2000 jaar dat het Latijnse spreekwoord nu op aarde is, heeft het behoorlijk wat aan betekenis ingeboet en is het spreekwoord gekaapt door de commercie. Volgens cultuurcriticus Roman Krznaric weten we niet meer hoe het moet, de dag plukken. En dat is doodzonde. Tijd om het carpe diem te heroveren.

 

Michael Foley: Plezier is een serieuze zaak

11 februari, NPO 2

Iets leuk vinden. Het klinkt zo simpel, maar is dat het wel? Niet voor scheikundige en filosoof Michael Foley. Toen hij constateerde dat hij veel minder plezier heeft dan anderen, ging hij op onderzoek uit. Hij ontdekte dat plezier hebben een serieuze zaak is.

 

Marjolijn van Heemstra: De waarde van het onontdekte

4 februari, NPO 2

Meten is weten. Het is het een van de grootste dooddoeners uit onze taal. Volgens theatermaker Marjolijn van Heemstra gaan we ten onder aan onze meet- en weetdrift. Gelukkig blijft er ook veel onbekend. Een verbeelde reis door de diepzee en langs grensgebieden: die onontdekte plekken waar nog ruimte is en waar de grootste wonderen schuilen.

 

Sinan Çankaya: Een pleidooi voor microrevoluties

28 januari, NPO 2

Je collega's aanspreken op discriminatie of wel die ongemakkelijke discussie aangaan op een verjaardag. Volgens cultureel antropoloog Sinan Çankaya kan een kleine verandering een groot verschil maken. Een pleidooi voor microrevolutie.

 

Johan Norberg: Beter dan ooit

21 januari, NPO 2

We hebben de aarde om zeep geholpen, een wereldoorlog ligt op de loer en toekomstige generaties krijgen het hoe dan ook slechter dan hun ouders. Om depressief van te worden, toch? Historicus Johan Norberg ontdekte dat doemdenken van alle tijden is. Ook laat hij je zien dat we het nu beter dan ooit hebben. Een optimistisch tegengeluid.

 

Emily Witt: De toekomst van liefde

14 januari, NPO 2

Na een lange relatie werd schrijver en journalist Emily Witt gedumpt door haar vriend. In plaats van op zoek te gaan naar een nieuwe, traditionele verkering (samenwonen, trouwen, kinderen), besloot ze haar horizon te verbreden. Ze stortte zich in de wereld van online daten, open relaties en internetporno en laat zien wat de toekomst van liefde is.

 

Douwe Draaisma: De dwaalwegen van het geheugen

7 januari, NPO 2

Zoveel mensen, zoveel verhalen, wordt er vaak gezegd. Een gezegde dat volgens psycholoog Douwe Draaisma maar al te waar is. Het verleden wordt namelijk niet bepaald door feiten, maar door onze eigen interpretatie. Wat zijn onze herinneringen waard, vraagt hij zich af. Over de dwaalwegen van het geheugen.

 

James Williams: De strijd om onze aandacht

31 december 2017, NPO 2

Facebook, Twitter, Tinder, mailtjes… onze smartphone brandt in onze broekzak en vecht om onze aandacht. Dat heeft verstrekkende gevolgen, stelt ethicus James Williams. Hij laat je zien wat er op het spel staat, en helpt je om de controle terug te pakken.

 

Eva Rovers: Kom in opstand

24 december 2017, NPO 2

Twitter, Facebook… onze meningen en woede kunnen we er prima op kwijt, blijkt keer op keer. Maar echte, collectieve opstand, lijken we maar moeilijk te vinden. En dat terwijl het wel tijd wordt voor zo’n protest, stelt cultuurhistoricus Eva Rovers. Ze legt uit wat er voor nodig is om in opstand te komen. 

 

Ruben Jacobs: Red de mens

17 december 2017, NPO 2

Gletsjers die smelten, poolijs dat verdwijnt en toenemende droogte: de gevolgen van klimaatopwarming zijn niemand onbekend. Toch lukt het ons maar niet om er daadwerkelijk iets tegen te doen, constateert cultuursocioloog Ruben Jacobs. Het blijft een ver-van-ons-bed-show. In zijn Brainwash Talk laat Jacobs zien wat daar de gevolgen van zijn. 

 

KATE RAWORTH: DE DONUT-ECONOMIE

10 december 2017, NPO 2

Groei en winst. Voor veel economen zijn dat de zaken waar economie over gaat. Niet voor econoom Kate Raworth. Volgens haar ontbreken gelijkheid en het ecosysteem in dat plaatje. Ze bedacht een nieuw systeem: de Donut-economie. 

 

 

ROSANNE HERTZBERGER: GESLEUTEL AAN ONS ETEN

3 december 2017, NPO 2

Ze is de nachtmerrie van menig foodblogger of foodie die het opneemt voor vers, simpel en ambachtelijk eten: microbioloog en columnist Rosanne Hertzberger wijst er fijntjes dat natuurlijk helemaal zo natuurlijk niet is. Aan al ons eten is gesleuteld. En dat is maar goed ook

 

Raoul Martinez over hoe vrij te zijn

26 november 2017, NPO 2

De mogelijkheid om te doen en te laten wat je wilt. Voor veel mensen is dát vrijheid. Maar, hoe vrij zijn we werkelijk, geboren met een genenpakket en in een omgeving die we niet zelf hebben gekozen, vraagt kunstenaar en schrijver Raoul Martinez zich af. Over de grenzen aan de vrijheid.

 

Dirk de Wachter over waarde van tegenslag

19 november 2017, NPO 2

Volgens psychiater Dirk de Wachter is het de ziekte van deze tijd: het idee dat ons leven vooral leuk moet zijn en dat het moet meezitten. Hij vraagt zich af of we ons niet blindstaren op een eenzijdig, westers beeld van geluk. En: wat te doen bij tegenslag?

 

Damiaan Denys: Waarde van angst

12 maart 2017, NPO 2

Volgens psychiater en filosoof Damiaan Denys zijn we bang. Bang voor zeldzame ziektes en aanslagen. Bang voor het leven. In Brainwash Talks onderzoekt hij onze grootste angsten.

Julian Baggini over Waarde van Eten

5 maart 2017, NPO 2

Filosoof Julian Baggini duikt in één van onze meest basale levensbehoeften, namelijk eten. Wat zegt ons voedsel, onze manier van consumeren, over ons? In Brainwash Talks gaat hij op zoek naar een recept.

Daan Roovers over Waarde van Opvoeding

26 februari 2017, NPO 2

Filosoof Daan Roovers worstelt met de opvoeding van haar twee kinderen. “Waartoe voeden we op?”

Alain de Botton over Waarde van Kunst

19 februari 2017, NPO 2

Filosoof Alain de Botton vond troost in kunst. Wat is de noodzaak van kunst, en hoe kan kunst helpen bij de grote levensvragen?

Nienke Wijnants over Waarde van Zingeving

12 februari 2017, NPO 2

Volgens psycholoog Nienke Wijnants verkeren we in een existentiële crisis: waar willen we heen met onze levens, nu er zoveel te kiezen is?

Hans Sibbel over Waarde van Ideeën

5 februari 2017, NPO 2

Volgens cabaretier Hans Sibbel zijn we doorgeslagen individualisten, allen op ons eigen eilandje. Hoe komen we daar weer vanaf?

Torill Kornfeldt over de terugkeer van de mammoet


De dodo, mammoet of het reuzenhert. Over de hele wereld proberen talloze wetenschappers uitgestorven dieren en planten weer tot leven te wekken. Wie zijn zij, waarom doen ze wat ze doen en wat is de waarde van hun werk? Wetenschapsjournalist Torill Kornfeldt over de terugkeer van de mammoet.