Mentale gezondheid

Burgerschap

Op deze onderwijspagina over burgerschap vind je video's en lesmateriaal om het gesprek in de klas te voeren over mentale gezondheid, depressies, prestatiedruk en burn-outs. Het lesmateriaal is te gebruiken voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo.

Praten helpt! Zit je niet lekker in je vel of zie je het (even) niet meer zitten? Neem anoniem contact op met MIND Korrelatie. Praten over zelfmoordgedachten kan ook anoniem: chat via www.113.nl of bel gratis naar 0800-0113.

Voorafgaand aan het geven van deze les is het belangrijk dat je je zeker voelt om het onderwerp te bespreken. Stel jezelf daarnaast de volgende vragen:  
- Eigen rol in het gesprek: Wanneer zijn de dingen die worden besproken aanleiding voor overleg met de mentor, zorgcoördinator en leidinggevende? En wat doe je zelf in het gesprek met de leerling?
- Interne zorglijn: Wat is de interne zorglijn op school? Wat moet je doen wanneer (je denkt dat) het met een leerling mentaal niet goed gaat? 
- Externe zorglijn: Wat is de externe zorglijn, oftewel met wie kunnen medewerkers van de school overleggen? Welke rol heeft de jeugdarts/jeugdverpleegkundige van de GGD?  
- Rol van de ouder(s)/verzorger(s): Hoe ga je hierin samenwerken met de ouder(s)/verzorger(s)? Wanneer breng je hen op de hoogte? 
- Geheimhouding: Wat doe je wanneer een leerling niet wil dat je de ouders op de hoogte brengt van zijn/haar/hen psychische problemen? Advies: beloof nooit dat je het niet zult delen met anderen, vanwege het feit dat de leerling misschien een gevaar voor zichzelf is en je hulp moet zoeken. 

Opgelet: Het is goed om je ervan bewust te zijn dat er misschien leerlingen in de klas zitten die zelf of in hun nabije omgeving heftige ervaringen hebben op het gebied van mentale gezondheid. Deze les kan een inleiding zijn om dingen bespreekbaar te maken, maar alleen als leerlingen daar zelf aan toe zijn. Bij deze ervaringen kan verdriet of in sommige gevallen zelfs trauma een rol spelen. Het is belangrijk dat leerlingen zich niet verplicht voelen om deze gebeurtenissen op te rakelen als zij dat (nu) niet willen. Geef daarom altijd de ruimte om ervaringen te delen maar ook om ze voor jezelf te houden of later 1 op 1 te bespreken.  

ADHD - Bovenbouw PO/Onderbouw VO

ADHD
Luca (14) heeft ADHD. Nu zijn er heel veel jongens met ADHD, maar voelen die zich ook onbegrepen?

Burn-outs en depressies - bovenbouw VO/MBO

In de YouTube-serie #OpenUp gaan twee artiesten met elkaar in gesprek over hun psychische en mentale issues. Stress, burn-outs en depressies krijgen erkenning en herkenning. De duo's doorbreken het taboe en praten openlijk over deze onderwerpen én vertellen hoe je om kan gaan met deze problemen.

Vragen om te bespreken bij de volgende video's:
- Vind jij dat we genoeg praten over mentale gezondheid? 
- Heb je een ervaring met mentale gezondheid die je graag zou delen? Dit kan bijvoorbeeld ook van een vriend(in) of familielid zijn.

Mogelijke opdracht: 
Laat de leerlingen of studenten een brief schrijven. Voor als je zelf niet lekker in je vel zit, hoe zou je dan geholpen willen worden? Wat vind je fijn? Wie wil je bedanken? Of voor iemand in je omgeving die last heeft van mentale problemen. Wat wil je tegen diegene zeggen?

Linde Schöne en Typhoon in praten over depressie en burn-outs
In deze aflevering praten muzikanten Linde Schöne en Typhoon over herkenning in de verhalen van elkaar en hoe muziek ze helpt. 

Lucky Fonz III en Tobi Lakmaker over omgaan met angst en depressie
In deze aflevering praten muzikant Lucky Fonz III en schrijver Tobi Lakmaker over somberheid en angsten. Maar ook hoe je daar gelukkig mee kunt leven. 

Een zogenaamd perfect leven
YouTuber Nynke (19) van het paardenkanaal Zaressa, lijkt het perfecte leventje te leiden, maar in het dagelijks leven blijkt dat anders te zijn. Ze heeft veel last van angstklachten, waardoor ze depressieve gevoelens krijgt. Een groot contrast. Nynke raakt in een crisis en moet worden opgenomen in een kliniek. “Ik dacht dat ik daar niet hoorde, ik ben daar niet erg genoeg voor.”

Een vraag om te bespreken in de klas:
- Is jouw leven in het echt net zo perfect als online?

Familieleden met mentale problemen - bovenbouw PO/onderbouw VO

Je moeder helpen smetvrees te overwinnen [fictie]
Teuns moeder heeft smetvrees, waardoor zijn ouders ook zijn gescheiden. Hij vindt dat ze in therapie moet, maar z’n moeder gelooft daar niet in...

Hoe moet ik omgaan met een alcoholverslaafde ouder? [fictie]
Normaal wordt Marietje opgehaald door haar vader na musicalrepetitie, maar vanavond komt hij maar niet. Een man in niet al te frisse kleren zwerft van vuilnisbak naar vuilnisbak en komt steeds dichterbij. Durft Marietje deze man in vertrouwen te nemen en te vertellen dat haar vader alcoholverslaafd is?

Familieleden met mentale problemen - bovenbouw VO/MBO

Jesse vertelt over depressie aan broer Kay Nambiar
In deze aflevering gaan Jesse en Kay Nambiar in gesprek over hun band in tijden van de mentale problemen van Jesse. Terwijl Kay Expeditie Robinson wint glijdt Jesse af in een zwart gat.

Om dit bespreekbaar te maken schreef Jesse een brief aan zijn broer Kay.

Goed om te weten: Deze video laat goed zien dat een depressie niet altijd een direct aanwijsbare reden heeft. En als je niet lekker in je vel zit, hoeft dat ook niet altijd te betekenen dat je meteen in een depressie komt. Het is belangrijk om er over te praten, met een dierbare, een vertrouwenspersoon van school of een professional. 

Aafke en Josje Romeijn helpen elkaar door depressies heen
In de YouTube-serie #OpenUp gaan twee artiesten met elkaar in gesprek over hun psychische en mentale issues. Stress, burn-outs en depressies krijgen erkenning en herkenning. De duo's doorbreken het taboe en praten openlijk over deze onderwerpen én vertellen hoe je om kan gaan met deze problemen.

In deze aflevering praten Aafke en Josje Romeijn over hun depressies en wat ze in die tijden aan elkaar hebben.