Medialogica

Destroy my face

Door Anneloor van Heemstra en Maud van de Reijt

Do. 3 dec., 22:20 - NPO 2

Medialogica over hoe een kunstwerk na een fel online protest van een skatebaan wordt verwijderd. Cancel culture, of een zelfreinigend vermogen van de kunsten?

Het wordt in de media aangehaald als het Nederlandse voorbeeld van cancel culture: het verwijderen van het kunstwerk Destroy my face van Erik Kessels. In september dit jaar presenteert de fototentoonstelling Bredaphoto het werk op een skatebaan van Pier 15. Daarop zijn foto’s geplakt van ‘vrouwengezichten’ die plastische chirurgie ondergingen. Het gaat hier niet om echte gezichten, maar om artificiële afbeeldingen die op basis van algoritme tot stand zijn gekomen. Skaters zouden de gezichten langzaam maar zeker kapotrijden. Volgens Kessels zijn de foto’s een aanklacht tegen het schoonheidsideaal dat ons via sociale media wordt opgedrongen. Volgens critici is het een zeer vrouwonvriendelijk werk.

Onder de naam We are not a playground beginnen de tegenstanders een petitie. De sneeuwbal die online begint te rollen veroorzaakt een lawine van reacties waar niemand meer controle over heeft. Binnen no time ondertekenen duizenden mensen uit onder meer de kunstwereld de petitie. Ook binnen de vrouwelijke skatewereld wordt er via social media met afgrijzen gereageerd. Kessels en het skatepark worden voor vrouwenhaters uitgemaakt. Als de sponsoren van Pier 15 zich dreigen terug te trekken, wordt het kunstwerk verwijderd, nog voordat er een echt gesprek heeft plaatsgevonden.

Hoe kan een online protestbeweging ertoe leiden dat het fotokunstwerk van Erik Kessels binnen een week wordt verwijderd? Wat betekent het voorval voor het publieke debat over de kunsten? Wat beweegt de actievoerders? En is hier nu sprake van cancel culture?