In de ban van het algoritme

Beeld uit de aflevering 'In de ban van het algoritme' van Medialogica
donderdag 12 november 2026 om 20:25 op NPO 2

De roep om sociale media aan banden te leggen neemt toe. In de Verenigde Staten slepen staten, ouders en slachtoffers Meta en TikTok voor de rechter. En de Europese Commissie wil met de EU Kids Act kinderen online beschermen, onder meer met een leeftijdsgrens voor sociale media. Medialogica onderzoekt op wat voor manier sociale media jongeren in gevaar brengen. Hoe houden we techbedrijven hiervoor verantwoordelijk? En wat lost zo'n leeftijdsgrens daadwerkelijk op?

Als tiener zocht Manèl de Swart online contact en vond ze andere jonge vrouwen met een eetstoornis. Wat begon als herkenning, werd langzaam een steeds smallere online wereld waarin haar ziekte werd beloond met aandacht en volgers, en waaruit ze steeds moeilijker kon loskomen. Kinder- en jeugdpsychiater Miranda Frederiks ziet in haar kliniek hoe sociale media de behandeling en het herstel van kwetsbare jongeren kunnen bemoeilijken.

Sociale media zijn voor veel jongeren een plek voor contact en steun. Maar voor kwetsbare jongeren kunnen diezelfde platforms een fuik worden, waarin psychische ziektes verergeren doordat aandacht wordt beloond.

Intussen blijven techgiganten als Meta en TikTok zogenaamde ‘borderline content’ aanbevelen: inhoud die niet duidelijk verboden is, maar wel naar en schadelijk kan zijn voor kijkers. Voormalig Meta-medewerker Matt Motyl vertelt over de mogelijkheden die Meta heeft om gebruikers hiertegen te beschermen. Volgens hem worden die onvoldoende ingezet, omdat het bedrijf bang is schermtijd en marktaandeel te verliezen.

In de aflevering In de ban van het algoritme laat 'Medialogica' zien hoe jongeren in zo’n online fuik terecht kunnen komen, waarom platforms deze wereld niet vanzelf afsluiten en waarom de verantwoordelijkheid daarvoor zo vaak bij jongeren en hun ouders wordt gelegd. 

Met bijdragen van voormalig Meta-medewerker Matt Motyl, ervaringsdeskundige Manèl de Swart, kinder- en jeugdpsychiater Miranda Frederiks, lobby-onderzoeker Bram Vranken, moeder die Meta aanklaagt Neveen Radwan, universitair hoofddocent privaatrecht en technologie Catalina Goanta en hoogleraar digitale weerbaarheid Esther Rozendaal.