Persoonlijke verhalen over de Armeense genocide

Twee documentaires van Human blijven relevant

Elk jaar herdenken Armeniërs op 24 april de massamoorden op de Armeense bevolking tussen 1915 en 1917. Sinds dinsdag 29 oktober 2019 wordt de genocide door Amerika officieel erkend. Voor miljoenen Armeniërs, over wie Human-regisseur Dorothée Forma al twee keer een film maakte, een troostend en bemoedigend besluit.

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft op dinsdagavond 29 oktober de Armeense genocide officieel erkend. De massamoorden die de Turken pleegden op de Armeense bevolking in het toenmalige Ottomaanse rijk, zijn al ruim een eeuw in veel landen een punt van discussie. 

In Nederland erkent de Tweede Kamer de genocide sinds februari 2019. In het kabinet wordt echter nog steeds gesproken van de 'Armeense kwestie', omdat ze geen eenduidige bevestiging krijgt over de juistheid van het woord 'genocide' vanuit de VN. Wel vertrok afgelopen april een afvaardiging van het kabinet naar de herdenking van de volkerenmoord in de Armeense hoofdstad Jerevan. Dit zal het om de vijf jaar herhalen. 

Human-regisseur Dorothée Forma maakte in 1997 en 2006 twee documentaires over dit gevoelige onderwerp en de hang naar erkenning van de term genocide. In de documentaires 'Het verhaal van mijn naam' en 'Een muur van stilte' behandelt Forma zeer verschillende thema's over de Armeense kwestie. In beide verhalen komen vraagstukken en gebeurtenissen naar voren over wat zich in Turkije heeft afgespeeld in 1915.

Kijk de films hieronder.

In 'Een muur van stilte' is een dubbelportret te zien van de Armeens-Amerikaanse historicus Vahakn Dadrian en de Turkse historicus Taner Akçam. Akçam was één van de eerste Turken die publiekelijk over de Armeense genocide vertelde. In de documentaire praten de twee openhartig over hun persoonlijke ervaringen en de geschiedenis.

In 'Het verhaal van mijn naam' vertelt de hoofdpersoon Alex Luijten over zijn achternaam. Op zijn negentiende leert hij zijn biologische vader kennen, een Armeniër in Parijs. Als hij vierenveertig is, besluit hij de achternaam van zijn vader aan te nemen. Na veel bureaucratische rompslomp wordt Alex Luijten, Alex Peltekian. In deze documentaire zoekt hij uit waar zijn achternaam vandaan komt en welke verhalen deze met zich meebrengt.