Uit Coma
De onzichtbare strijd na ernstig hersenletsel
Elke week ontwaken in Nederland twee tot drie mensen uit een coma, zonder dat ze direct weer bij bewustzijn zijn. Ze openen hun ogen en ademen zelfstandig, toch kunnen ze nauwelijks contact maken met de wereld om hen heen en met wie ze voorheen zelf waren. In de HUMAN-documentaire 'Uit Coma' volgt documentairemaker Wouter Scheepstra twee jonge mensen die zich op het grensgebied bevinden tussen wat verloren is gegaan en wat nog terug kan komen. Scheepstra raakte geïntrigeerd door dit grensgebied. “Iedereen kent het woord coma, maar wat het echt is, weet bijna niemand.”
Tessa (20), een talentvolle wedstrijdruiter en Jos (39), boswachter, echtgenoot en vader van twee jonge kinderen, lopen ernstig hersenletsel op na een ongeluk. In een gespecialiseerd revalidatiecentrum krijgen zij veertien weken intensieve behandeling, waarin alles uit de kast wordt gehaald om hen weer bij bewustzijn te krijgen. Voor hun families is het een periode vol hoop, onzekerheid en vragen.
Want wat betekent het als iemand zijn ogen opent, zelfstandig ademt, maar verder niet of nauwelijks in contact lijkt te staan met de wereld om zich heen? De documentaire laat zien hoe behandelaren en familieleden zoeken naar tekenen van bewustzijn. Met vertrouwde stemmen, favoriete muziek of een foto van een huisdier proberen ze contact te maken. Soms lijkt een oogopslag of kleine beweging betekenis te hebben. Soms blijft het stil. Elke reactie zou een stapje vooruit kunnen zijn.
"Je geliefde is er wel, maar is hij of zij er ook écht?", zegt Scheepstra. "Dat vond ik misschien wel de meest indringende vraag. Ik heb gezien hoeveel liefde, geduld en veerkracht er nodig is om daarmee om te gaan." Vooraf wist Scheepstra weinig over coma en de herstelperiode die daarop volgt. "Mijn beeld kwam vooral uit films en series: iemand doet zijn ogen open en alles is weer normaal. Tijdens het maken van deze documentaire ontdekte ik daarentegen hoe langzaam en onzeker dat proces vaak is. Elk stapje vooruit vraagt enorm veel inspanning."
De documentaire volgt niet alleen Jos en Tessa, maar ook de mensen om hen heen. Partners, ouders en kinderen die zich moeten verhouden tot de onzekerheid, terwijl ze vasthouden aan de hoop dat hun geliefde herstelt. "Op iedere kamer ligt iemand van wie het leven van het ene op het andere moment volledig veranderde," vertelt Scheepstra. "Dat besef kwam tijdens het maken van de film steeds dichterbij. Het laat zien hoe kwetsbaar het leven is, maar ook hoeveel kracht mensen kunnen opbrengen wanneer het erop aankomt."
'Uit coma' is een co-productie van HUMAN en Witfilm.
Over de regisseur
Wouter Scheepstra is documentairemaker en journalist. Hij schrijft onder andere voor De Volkskrant en Het Parool. In 2026 won hij De Tegel voor zijn interview in de Volkskrant met medisch specialisten die vertellen over hun eigen medische fouten. Ook co-regisseerde hij de 6-delige documentaireserie 'Dat ene woord - Feyenoord'.