2Doc: Waarom Srebrenica moest vallen

Naar aanleiding van opmerkingen die Joris Voorhoeve deed in de 2Doc 'Waarom Screbrenica moest vallen' heeft het NIOD besloten opnieuw onderzoek te doen naar de oorzaken van de val van Srebrenica. De 2Doc werd in juni dit jaar uitgezonden (Human/VPRO).
Bekijk de film hier nogmaals.

Waarom kwam er in 1995 geen NAVO-luchtsteun toen Srebrenica onder de voet werd gelopen door de Bosnische Serviërs? Was gebrek aan voorkennis, zoals onder meer het NIOD concludeerde, de reden? Het antwoord op die vraag is, ondanks talloze onderzoeken, nooit gekomen.

Argos (Human/VPRO) stuitte op documenten die een nieuw licht op de zaak werpen en reisde samen met Joris Voorhoeve, minister van Defensie ten tijde van de val, terug naar Srebrenica.  Zijn eerste bezoek aan de voormalige enclave sinds de massamoord. 

De Bosnische moslimenclave Srebrenica werd op 11 juli 1995 veroverd door de troepen van generaal Ratko Mladić. Nederlandse Dutchbat-militairen die onder VN-vlag in de enclave gestationeerd waren konden dit niet voorkomen. In de dagen die volgden werden meer dan achtduizend moslimmannen vermoord. Het is de grootste massamoord in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) deed ruim vijf jaar onderzoek naar de gebeurtenissen. Het duizenden pagina’s tellende rapport leidde in 2002 tot het aftreden van het kabinet-Kok. Daarna volgde een parlementaire enquête.

Argos (Human/VPRO) komt twintig jaar na de val van Srebrenica met een multimediaal project. Een televisiedocumentaire in 2Doc (29 juni), een radio-uitzending (13 juni) en een interactive, een speciaal gebouwde website met daarop een interactieve vertelling (vanaf 29 juni online).

Voor dit project deed Argos onderzoek in Srebrenica, Sarajevo, Tuzla, Washington, New York en Genève.

2Doc: Waarom Srebrenica moest vallen (maandag 29 juni)
Voor de documentaire filmde Argos oud-minister Joris Voorhoeve die nog altijd worstelt met de val van Srebrenica. Hij sprak op zijn reis met onderzoekers en overlevenden. Zowel voor hen als voor de oud-bewindsman blijft de belangrijkste vraag: waarom kwam er geen luchtsteun in de vroege ochtend van 11 juli 1995 toen de massamoord nog voorkomen had kunnen worden?
Luchtsteun die werd toegezegd in januari 1994 toen de Nederlandse regering akkoord ging met het leveren van troepen aan de Verenigde Naties. Een belofte die in juli 1995 werd herhaald maar werd gebroken.
Regie: Bart Nijpels.

In de documentaire en in de interactive staan twee  vragen centraal:
-         Waarom bleef luchtsteun uit?
-         Waren de inlichtingendiensten van de betrokken landen op de hoogte van de op handen zijnde aanval?

Het interactieve onderzoek van Argos: Waarom Srebrenica moest vallen

In deze interactieve documentaire worden op innovatieve wijze de belangrijkste vragen en feiten rond de val van Srebrenica nog één keer op een rij gezet. Was er voorkennis over de aanval op Srebrenica? En waarom liet de internationale gemeenschap de bevolking aan haar lot over?

Argos-radiouitzending

Radio (zaterdag 13 juni)

De Argos-radiouitzending (Human/VPRO/VARA) behandelt de gang van zaken rond het fotorolletje dat in een fotolab van Defensie werd verprutst. Argos-radio heeft bovendien een speciale Srebrenica-podcast online gezet, waarmee het radio-archief met ruim vijftig uitzendingen opnieuw toegankelijk is gemaakt. Op de website van de VPRO zullen interviews worden gepubliceerd met betrokken Dutchbat-militairen.

Waarom Srebrenica moest vallen is een project van Stefan Heijdendael, Huub Jaspers, Hannah Kooy, Bart Nijpels, Kees van den Bosch, Sanne Boer en Geert-Jan Strengholt.
Eindredactie: Marc Josten

2Doc: Waarom Srebrenica moest vallen: maandag 29 juni, 20.25 uur op NPO 2
Argos radio: zaterdag 13 juni om 14.00 uur op NPO Radio 1
Interactive: Gebroken belofte, waarom Srebrenica moest vallen is vanaf maandag 29 juni online
Twitter: #srebrenica
vpro.nl/themadossiers/srebrenica