Burgerschap 9+

Democratie: verantwoordelijkheid voor de omgeving

Hebben dieren dezelfde rechten als mensen? [fictie]
Mirre wordt door haar vader betrapt als ze een reddingsactie van dieren aan het plannen is. Proefdieren redden in het holst van de nacht is geen goede manier om op te komen voor de rechten van de dieren volgens hem. Is het bevrijden van proefdieren echt de enige oplossing voor het dierenleed? Lukt het Mirre om haar vader te overtuigen dat mensen en dieren dezelfde rechten moeten hebben?

Lesbrief - 't zijn toch levende wezens

Leerlingwerkblad - 't zijn toch levende wezens

Dieren versus mensenrechten
Over de veranderende relatie tussen mens en dier: moeten dieren in de toekomst mensenrechten krijgen? In deze aflevering hebben we een heel bijzondere passagier in de Denktank-bus: Kip Kato. De vraag aan denktankers Menno, Manal, Thomas en Sofie is of we haar mogen doden en opeten. Om zich beter te kunnen verplaatsen in de positie van het dier spelen de denktankers een rechtszaak na waarbij Kato zelf haar verdediging mag voeren. Daarna bezoeken ze Alana en Dennis, twee studenten Dier- en veehouderij. Hoe denken zij over het houden en slachten van vee?

 

Hebben we het recht om dieren uit te laten sterven?
Denktankers Chantel, Gideon, Menno en Roos onderzoeken de vraag of de mens als meest machtige diersoort een bijzondere verantwoordelijkheid heeft binnen het dierenrijk. Hebben wij het recht om een dier als de das te laten uitsterven? Ze bezoeken Chris Verhoeven, universitair docent aan de TU Delft, die hen introduceert bij robotdieren, een door de mens gecreëerde nieuwe diersoort. Dat er diersoorten uitsterven hoeft volgens Verhoeven niet erg te zijn, deze nieuwe en slimmere diersoort komt ervoor in de plaats. Een robotdas zou bijvoorbeeld de verkeersregels snappen. In Drenthe gaat de Denktank met boswachter en dassenkenner André Donker op zoek naar de das. Hij is de tegenpool van een wetenschapper.

Natuur versus cultuur
Wat is dat eigenlijk: natuur? Een vraag die op het eerste gezicht niet zo lastig lijkt, maar toch knap ingewikkeld blijkt. In hoeverre creëren we natuur? Is een aangelegd park wel of geen natuur? Menno wil weten waar de grens ligt tussen natuurlijk en onnatuurlijk. Hij wordt door Borre gezappt naar filosoof Koert van Mensvoort, oprichter van het platform Next Nature dat de veranderlijke relatie tussen mens, natuur en technologie onderzoekt. Midden in een prachtig duingebied bekijken ze wat volgens hen natuur is en wat niet. En ze staan stil bij een GSM-mast vermomd als boom.

 

 

Opkomen voor de natuur
De 11-jarige Filine uit Dordrecht zit het liefst de hele dag in haar favoriete eikenboom om naar de natuur te kijken. Het lijkt haar best fijn om een boom te zijn want ‘dan blijft alles gewoon hetzelfde’. Maar dan wordt de rust verstoord. Er worden bomen gekapt in het bos en Filine is bang ook haar boom te verliezen. Het eigenzinnige meisje komt in actie om haar lievelingsboom te beschermen.

Lesbrief - Het meisje en de boom

Diversiteit: multiculturele samenleving

Slachtoffer van asielprocedure
Vera wil dolgraag haar hartsvriendin weer zien. Arbesa kreeg hier geen verblijfsvergunning en woont nu weer in Kosovo. Vera heeft een nieuw leven opgebouwd met nieuwe vriendinnen, toch wil ze heel graag haar oude vriendin naar Nederland halen. Vera zet een actie op gang en zoekt zelfs hulp in de Tweede Kamer.

Lesbrief - 4EVER

Het inburgeringsexamen [fictie]
Isabelle is samen met haar ouders op driejarige leeftijd vanuit Oekraïne naar Nederland gekomen. Nu blijkt dat ze alleen een Oekraïens paspoort heeft en een inburgeringsexamen moet afleggen. Achmed, die vindt dat Nederland vol genoeg is, neemt het examen af.

Lesbrief - Rot op naar je eigen land

Leerlingwerkblad - Rot op naar je eigen land

Vreemdelingenbeleid [fictie]
Joes en zijn ouders zijn asielzoekers. Na vele jaren procederen worden ze het land uitgezet. Joes heeft een gesprek aangevraagd met de verantwoordelijke staatssecretaris Nasrdin.

Lesbrief - Voor mij ben jij... een nummer

Leerlingwerkblad - Voor mij ben jij... een nummer

Vechten in het Midden-Oosten [fictie]
Shahine’s broer, Achmed, vertrekt naar het Midden-Oosten om daar te vechten tegen IS. Shahine vindt het maar niks: ‘Denkt hij nu echt dat zijn aanwezigheid daar enig verschil zal maken, terwijl hij thuis zoveel verdriet veroorzaakt?’

Lesbrief - Ik wil jou niet verliezen

Leerlingwerkblad - Ik wil jou niet verliezen

Vluchteling in huis [fictie]
Omdat de gemeenteraad van zijn dorp de komst van een asielzoekerscentrum heeft weggestemd is Joes van plan zijn eigen kamer ter beschikking te stellen voor een vluchteling. Zijn vader is lid van die gemeenteraad en heeft om een politieke crisis te vermijden ook tegen het AZC gestemd. 

Lesbrief - We halen de oorlog binnen

Leerlingwerkblad - We halen de oorlog binnen
 

Liefde tussen verschillende culturen [fictie]
Joes is verliefd op het mooiste meisje van de klas en hij komt haar ophalen voor het schoolfeest. Hij is met extreem-rechtse ideeën opgegroeid en wordt geconfronteerd met Nasrdin, de Marokkaanse vader van het meisje.

Lesbrief - Ik hou van Meral

Leerlingwerkblad - Ik hou van Meral

Aanpassen voor de liefde [fictie]
Emma vindt Achmed, de broer van haar Marokkaanse vriendin, leuk en besluit een hoofddoek te dragen. Achmed zet hier zijn vraagtekens bij.

Lesbrief - Vind jij me mooi?

Leerlingwerkblad - Vind jij me mooi?

 

Diversiteit: zelfontplooiing

Vooroordelen over de ander
'Tegenpool' is een filmisch experiment dat de levens van twee vreemden met elkaar verbindt. Mayra, een elfjarig meisje uit Amsterdam-Noord, gaat op bezoek bij haar tegenpool - een ex-gedetineerde. Ontdekt ze raakvlakken, die voorbij gaan aan haar oorspronkelijke vooroordelen? En kunnen Mayra en haar tegenpool iets van elkaar leren?

Lesbrief - Tegenpool

Je mening laten horen [fictie]
Shahine krijgt het steeds benauwder dat zijn vader alles voor én met hem doet. Nu is hij uitgenodigd om met een vriend te gaan snowboarden. Maar hoe zeg je dat tegen je vader met wie je samen op vakantie zou gaan?

Lesbrief - Ik wil zelf beslissen

Leerlingwerkblad - Ik wil zelf beslissen
 

Moet ik meedoen en ook een navelpiercing nemen? [fictie]
Bij Mirre op school zijn tatoeages en piercings een hype. Om erbij te horen, wil ze nu een navelpiercing laten zetten. Van haar ouders mag het niet, maar haar vrienden hebben haar opgejut om er toch een te nemen.

Lesbrief - Een jonge navel

Leerlingwerkblad - Een jonge navel

Ik spijbel van school om te kunnen werken [fictie]
Benjamin wil liever niet meer naar school, maar meteen aan de koksopleiding beginnen. Hij spijbelt van school om in het geheim bij een eetcafé te werken. Benjamins vader is erachter gekomen en gaat met hem de confrontatie aan.

Lesbrief - Ik wil gewoon kok worden

Leerlingwerkblad - Ik wil gewoon kok worden
 

Verander je als je naar de middelbare school gaat?
In Dus ik ben (niet) mezelf staat de vraag van Manal (12) centraal. Ze gaat volgend jaar naar de middelbare school en dat vindt ze leuk, maar ook wel een beetje spannend. "Word ik dan een ander iemand? Ben ik dan nog wel mezelf?"

Lesbrief - Dus ik ben (niet) mezelf
 

Innerlijk versus uiterlijk
Heeft je uiterlijk invloed op je innerlijk? Is er verschil tussen je een gothic voelen of een gothic zijn? Wanneer spelen we een rol en wanneer zijn we onszelf? Gaan blinde mensen met de mode mee? Lotte vraagt zich af of je iemand anders wordt als je bijvoorbeeld een ander kapsel neemt.

 

Eigen keuzes maken [fictie]
Over een paar dagen barst het carnaval los en Joes is vastbesloten dit jaar mee te feesten. Zijn vader Stefan is een strenge dominee, die hier hele andere ideeën over heeft.

Lesbrief - Ons geloof, jouw geloof pa!

Leerlingwerkblad - Ons geloof, jouw geloof pa!

Mam, ik wil zonder jou op schoolkamp! [fictie]
Aiko gaat met haar klas op kamp en haar moeder is meegevraagd als hulp. Omdat ze er net lol in begint te krijgen om dingen steeds meer zonder haar ouders te doen, vindt Aiko dat helemaal geen leuk idee. Ze geniet van de vrijheid en zelfstandigheid.

Lesbrief - Niemand in mijn klas mag jou

Leerlingwerkblad - Niemand in mijn klas mag jou

Diversiteit: gezin en familie

Je plekje in het gezin vinden
Lenno (10) is een drukke jongen met gedragsproblemen en een levendige fantasie. Soms is hij heel lief, maar hij kan ook snel boos worden. Dat zorgt voor moeilijke situaties met zijn broertje en vader. De maanvis in Lenno’s aquarium heeft eigenlijk dezelfde reputatie. Een agressieve vis die alleen onder de juiste omstandigheden zijn plek tussen de andere vissen kan vinden. Dit ontroerende portret brengt ons dicht bij de belevingswereld van Lenno. We zien hoe hij bokst met zijn broertje, huilt als hij zich pijn doet, wegloopt als hij kritiek krijgt en hoe blij hij is met de kleurplaten die zijn moeder hem stuurt.

Gescheiden ouders [fictie]
Na de scheiding van haar ouders verheugt Juna zich enorm op een vakantie samen met haar vader. Maar vader Stefan is een nieuw gezin begonnen en daar past Juna niet in…

Lesbrief - Troetel je nieuwe kind maar

Leerlingwerkblad - Troetel je nieuwe kind maar

 

 

Hoe ga je om met een naderende scheiding? [fictie]
Shahine zijn ouders wonen sinds kort niet meer bij elkaar en hebben al twee jaar ruzie. Maar ze gaan maar niet scheiden. Shahine is die schijngezelligheid zat tijdens de feestdagen en vakanties. Lukt het Shahine zijn vader te dwingen om keuzes te maken in de relatie met zijn moeder?

Lesbrief - Ik wil met jou mee, nu!

Leerlingwerkblad - Ik wil met jou mee, nu!

Ik wil geen pleegzus [fictie]
Juna is enig kind en een tikkeltje verwend. Als er een pleegkind bij haar komt wonen, die ook nog eens dezelfde trui aanheeft als zijzelf, is Juna er klaar mee. Wie heeft hier de oudste rechten?

Lesbrief - Ik vind 't een verwend nest

Leerlingwerkblad - Ik vind 't een verwend nest


 

Ik mis de liefde en opvoeding van mijn ‘echte’ vader [fictie]
De Egyptische vader van Shahine heeft hem, toen hij vijf was, ontvoerd naar zijn geboorteland. Na vele rechtszaken werd Shahine toegewezen aan zijn moeder. Hij heeft nu zonder medeweten van zijn moeder contact opgenomen met 'Spoorloos' om erachter te komen waar zijn vader is. Hij mist hem.

Lesbrief - Hij hield toch wel van me

Leerlingwerkblad - Hij hield toch wel van me
 

Je moeder helpen smetvrees te overwinnen [fictie]
Teuns moeder heeft smetvrees, waardoor zijn ouders ook zijn gescheiden. Hij vindt dat ze in therapie moet, maar z’n moeder gelooft daar niet in...

Lesbrief - Ik ben hier echt... echt klaar mee

Leerlingenwerkblad - Ik ben hier echt... echt klaar mee

Hoe moet ik omgaan met een alcoholverslaafde ouder? [fictie]
Normaal wordt Marietje opgehaald door haar vader na musicalrepetitie, maar vanavond komt hij maar niet. Een man in niet al te frisse kleren zwerft van vuilnisbak naar vuilnisbak en komt steeds dichterbij. Durft Marietje deze man in vertrouwen te nemen en te vertellen dat haar vader alcoholverslaafd is?

Lesbrief - Ik wacht op m'n vader

Leerlingwerkblad - Ik wacht op m'n vader

Diversiteit: religie en levensbeschouwing

Atheïst
Op vijftienjarige leeftijd kwam ze erachter dat ze niet meer in de Islam geloofde, maar atheïst was. Toen haar ouders daarachter kwamen begon de ellende.

Lesbrief - Ik geloof niet meer

Leerlingwerkblad - Ik geloof niet meer

Gaan geloof en orgaantransplantatie samen? [fictie]
Shahine staat samen met zijn stiefvader Nasrdin voor een lastige keuze. Zijn moeder en zusje hebben een auto-ongeluk gehad. Zijn moeder gaat het niet redden, maar zijn zusje kan beter worden als ze de lever van haar moeder krijgt. Zijn stiefvader gelooft echter dat een orgaantransplantatie niet mag van God. Lukt het Shahine om toch toestemming te krijgen om het leven van zijn zusje te redden?

Lesbrief - Je houdt je vast aan het fucking lot

Leerlingwerkblad - Je houdt je vast aan het fucking lot

Maatschappelijke ontwikkelingen: technologie

De toekomst van techniek
Denktanker Sam (12) fantaseert graag over de toekomst van techniek. Misschien hebben we straks allemaal een ingebouwde computer in ons lichaam...En als je later op vakantie gaat naar Frankrijk koop je gewoon een chip met de taal 'Frans' en plug je die eventjes in? Nooit meer Frans leren! Wel vet hoe de techniek zich steeds verder ontwikkelt.

 

Robots en het verdwijnen van beroepen
Over robots, de toekomst van vrije tijd en het verdwijnen van beroepen. Wat betekent dat voor wat je nu op school leert? Zullen robots het beroep overnemen waarvoor zij opgeleid willen worden?

Met dit beeld voor ogen vragen de denktankers zich af of het nog wel zin heeft om je best te doen op school. Mensen zullen in de toekomst ook over veel meer vrije tijd beschikken. Hoe gaan we daarmee om? Stine zet de denktankers af bij een hele bijzondere school, de Sudbury school in Harderwijk, waar kinderen geen les krijgen en hun eigen dag mogen indelen.

Extra's van De Vloer Op Jr.

Download hier Extra Improvisatieopdrachten van De Vloer Op Jr. en hier het Keuzemenu Creatieve Opdrachten.

Weten hoe we deze lessenserie getest hebben en waarom we op deze manier de lessen hebben opgesteld? Bekijk hier de Verantwoording.

Docent HAVO/VWO over de gehele lessenserie:
"Alle lessen die ik heb gegeven vond ik inspirerend, voor zowel docent als leerling. Op een leuke, actieve manier ben je bezig met belangrijke en maatschappelijke onderwerpen die ons allemaal aangaan. Als docent kan je je mengen in het gesprek en hoef je er niet boven te staan.

Mijn leerlingen vonden het ook leuk dat wij twee vakken met elkaar konden combineren middels dit lesprogramma. Ik geef zelf Nederlands en heb samen met mijn collega Drama deze lessen gegeven. Zo konden wij elkaar aanvullen en dat motiveerde de leerlingen hiermee aan de slag te gaan.

Naast dit alles is het leuk voor de docent om op een andere manier met de lesstof om te gaan, ook als mentor. Je leert de denkwijze van je leerlingen kennen en je ziet en hoort hoe leerlingen over bepaalde dingen denken. Dit levert veel stof op!"