Burgerschap 16+

Pesten

Zijn pesters eigenlijk altijd hufters?
Wat drijft iemand om een ander klein te houden? Waarom voel je jezelf beter door iemand anders uit te schelden, bang te maken of zelfs te mishandelen? Darshan (18) gaat in deze aflevering van KNOW SHIT met presentator Joram Kaat op zoek naar het antwoord op de vraag: Waarom pesten pesters?

"Het is een onbeschrijflijk gevoel"
Pim is gedurende zijn basisschool en middelbare schooltijd gepest. In deze video vertelt hij openhartig over deze periode en wat pesten met hem deed.

 

 

Zelfvertrouwen na pesten
Op de middelbare school was Elisa een periode onzeker, maar door gedichten te schrijven kon ze zich uiten. Nu gebruikt ze haar eigen vorm van Spoken Word om haar verhaal te delen en anderen te inspireren om met liefde naar zichzelf te kunnen kijken.

Lesbrief - zelfvertrouwen na pesten

Leerlingwerkblad - zelfvertrouwen na pesten

Hokjesdenken en vooroordelen
Als je iemand ontmoet plaats je diegene bewust of onbewust in een hokje en koppel je er bepaald gedrag of zelfs een waardeoordeel aan. Babette uit Zutphen vraagt zich af hoe de wereld eruit ziet als we niet meer in hokjes denken. Bij de Radboud Universiteit leren zij en Rens Polman dat hokjesdenken in het dagelijks leven eigenlijk heel nuttig is. Om te ervaren hoe het is als mensen vooroordelen over je hebben, gaan ze naar de bibliotheek van Amsterdam. Daar heeft Critical Mass de VR-installatie Met Andere Ogen ontwikkeld. Met een Virtual Reality-bril kun je ervaren hoe mensen je benaderen als je bijvoorbeeld homo bent, of een arts met een hoofddoek.

 

Democratie: verantwoordelijkheid voor de omgeving

Democratie en populisme
In hoeverre dient ons huidig democratisch systeem het algemeen belang? En is er een verschil tussen democratie en populisme? Filosoof Michael Sandel gaat in gesprek met millenials over populisme. De deelnemers verschillen behoorlijk van mening als het gaat om hoe democratie eruit zou moeten zien. Wat doen we voor onszelf, wat doen we voor de gemeenschap? Is er alleen het eigenbelang of bestaat er iets dat groter is dan wijzelf, een algemeen belang? In hoeverre mag de samenleving ons aanspreken op ons gedrag? En nog belangrijker: zijn wij in staat om ons gedrag te veranderen? Amerikaanse hoogleraar en filosoof Michael Sandel gaat in gesprek met een groep millennials over morele dilemma's anno 2018. Wat vind jij? Moeten beter geïnformeerde stemmen zwaarder wegen?

Hebben we het recht om dieren uit te laten sterven?
Denktankers Chantel, Gideon, Menno en Roos onderzoeken de vraag of de mens als meest machtige diersoort een bijzondere verantwoordelijkheid heeft binnen het dierenrijk. Hebben wij het recht om een dier als de das te laten uitsterven? Ze bezoeken Chris Verhoeven, universitair docent aan de TU Delft, die hen introduceert bij robotdieren, een door de mens gecreëerde nieuwe diersoort. Dat er diersoorten uitsterven hoeft volgens Verhoeven niet erg te zijn, deze nieuwe en slimmere diersoort komt ervoor in de plaats. Een robotdas zou bijvoorbeeld de verkeersregels snappen. In Drenthe gaat de Denktank met boswachter en dassenkenner André Donker op zoek naar de das. Hij is de tegenpool van een wetenschapper.

 

Dieren versus mensenrechten
Over de veranderende relatie tussen mens en dier: moeten dieren in de toekomst mensenrechten krijgen? In deze aflevering hebben we een heel bijzondere passagier in de Denktank-bus: Kip Kato. De vraag aan denktankers Menno, Manal, Thomas en Sofie is of we haar mogen doden en opeten. Om zich beter te kunnen verplaatsen in de positie van het dier spelen de denktankers een rechtszaak na waarbij Kato zelf haar verdediging mag voeren.Daarna bezoeken ze Alana en Dennis, twee studenten Dier- en veehouderij. Hoe denken zij over het houden en slachten van vee?

Democratie: vrijheid

Mensenrechten in ons dagelijks leven
In een voormalige technische school aan de oever van de Waal is Pand 9 gevestigd. Een vrijplaats voor maatschappelijke en culturele organisaties en een ontmoetingsplek voor Zaltbommelaars. Zo gevarieerd als de organisaties, zijn ook de bezoekers van het pand. Hier werkt de zesentachtigjarige Marjon vijf dagen per week in de kringloopwinkel "om niet achter de geraniums te zitten". Bezoekt Ron ‘de weerman’ de sociale werkplaats waar hij gepassioneerd over het klimaat praat. Leert de negentienjarige Juanita niet alleen een vak in de wasserij, maar vindt ze er ook warmte en geborgenheid. Maakt de uit Damascus gevluchte Bilal in het naaiatelier de elegantste kleding. En gaat elfjarige Pip naar tekenles om haar fantasiewereld vorm te geven.

De reeks laat zien dat mensenrechten geen abstracties zijn, maar juist iedere dag vormgeven aan hoe wij in een ‘vrij land’ samenleven.

Diversiteit: multiculturele samenleving

Vluchteling in Nederland
Rami (19) is uit Syrië gevlucht. Twee jaar heeft hij in onzekerheid geleefd over zijn toekomst. Nu hij eindelijk in Nederland mag blijven, beseft hij dat hij nog een lange weg te gaan heeft. Waar gaat hij naar school? Kan hij hier een toekomst opbouwen?

Lesbrief - Vluchteling in Nederland

Leerlingwerkblad - Vluchteling in Nederland

 

Nieuwe Nederlanders
De voorspelling is dat in 2030 de Nederlandse bevolking is gegroeid met een miljoen mensen, vooral door de komst van vluchtelingen. En deze 'nieuwe Nederlanders' nemen andere normen en waarden met zich mee. Op de vraag aan denktankers Manal, Menno, Rui en Iris wat voor hen belangrijke Nederlandse eigenschappen zijn die ze beslist niet kwijt willen noemen ze o.a. vrijheid, democratie en vrijheid van meningsuiting. Maar kan je mensen opleggen dat ze tolerant moeten zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van homo's? De denktankers krijgen opdracht een inburgeringsexamen te doen. Hoe goed is hun kennis van de Nederlandse maatschappij?

 

Radicalisering
Een vader probeert wanhopig te voorkomen dat zijn geradicaliseerde zoon vertrekt naar Syrië. Mag hij zijn zoon verraden om zijn martelaarsdood te voorkomen? Gebaseerd op waargebeurde verhalen van jonge jihadisten uit Nederland en hun ouders.

Lesbrief - Mijn zoon is jihadist

Gelijkheid, migratie en het algemeen belang
Vraagt deze tijd om meer nationalisten of om meer cosmopolieten? Deze aflevering staat in het teken van gelijkheid, migratie en het algemeen belang. Anno 2018 zijn er maar weinig dingen niet voor geld te koop. Maar zouden landen zich moeten kunnen afkopen als het gaat om het opnemen van vluchtelingen? De Amerikaanse hoogleraar en filosoof Michael Sandel gaat in gesprek met een groep millennials over morele dilemma's. Wat doen we voor onszelf, wat doen we voor de gemeenschap?

Diversiteit: zelfontplooiing

Japanse mangacultuur als hobby
Danielle's (14) hele kamer staat vol met Japanse popcultuur en ze loopt het liefst de hele dag rond in de kleding van haar favoriete anime personages. Waarom zou je dat doen? En hoe ver durf je te gaan om jezelf te zijn wanneer klasgenoten jouw passie maar raar vinden?

Lesbrief - Japanse mangacultuur als hobby

Leerlingwerkblad - Japanse mangacultuur als hobby

Doelen stellen
Fleur is 15 en wil alleen maar skaten. Door zichzelf doelen te stellen kan ze alles bereiken. Dat geldt voor meer in haar leven. Want een doel stellen maakt dat je wat uit je leven haalt, zo zegt zij.

Lesbrief - Doelen stellen

Leerlingwerkblad - Doelen stellen

Diversiteit: religie en levensbeschouwing

Ongelovigen
Het aantal ongelovigen in de wereld groeit; religieuze agressie tegen hen ook. Blasfemiewetten zijn vaak het middel om atheïsten, humanisten en vrijdenkers aan te pakken. Hen wordt afvalligheid en godslastering verweten. Zij riskeren discriminatie, geweld, gevangenis of zelfs de dood. In deze documentaire geven Boris van der Ham, voorzitter van het Humanistisch Verbond, en documentairemaker Dorothée Forma deze vaak vergeten groep een gezicht.

Ongelovigen in Nederland
Ongelovigen leiden in asielzoekerscentra een ingewikkeld bestaan. Op de vlucht voor religieus extremisme in hun land, zijn ze terechtgekomen in het vrije Nederland. Maar veilig voelen ze zich allerminst tussen de andere, wél gelovige asielzoekers.  Het zijn uitgesproken atheïsten, gevlucht uit landen waar mensen doorgaans alleen stiekem ongelovig kunnen zijn. Allemaal jonge mensen die druk bezig zijn met inburgeren in Nederland en ondertussen dapper blijven opkomen voor de vrijheid om niet te geloven in het land van herkomst. Ze leren elkaar in Nederland kennen bij het Humanistisch Verbond dat een platform heeft opgericht voor vrijdenkers uit verre landen.

Atheïst
Op vijftienjarige leeftijd kwam ze erachter dat ze niet meer in de Islam geloofde, maar atheïst was. Toen haar ouders daarachter kwamen begon de ellende.

Lesbrief - Ik geloof niet meer

Leerlingwerkblad - Ik geloof niet meer

Maatschappelijke ontwikkelingen: technologie

Robots en het verdwijnen van beroepen
Over robots, de toekomst van vrije tijd en het verdwijnen van beroepen. Wat betekent dat voor wat je nu op school leert? Zullen robots het beroep overnemen waarvoor zij opgeleid willen worden?

Met dit beeld voor ogen vragen de denktankers zich af of het nog wel zin heeft om je best te doen op school. Mensen zullen in de toekomst ook over veel meer vrije tijd beschikken. Hoe gaan we daarmee om?

Alles automatisch?
Over de mogelijkheid om onze intelligentie en zintuigen in handen van de techniek te leggen en de vraag hoever we daarin moeten willen gaan.

Filosofie

Van Aristoteles tot Kant: grote denkers hebben veel invloed gehad op hoe wij de wereld zien. Maar wat was de kern van hun boodschap?