Geen verband aanrijding Stationsplein en vastentijd

Medialogica

, Laura Klompenhouwer

De man die op 10 juni 2017 op het Amsterdamse Stationsplein inreed op zeven voetgangers nadat hij onwel was geworden, blijkt die dag wel degelijk te hebben gegeten.

Daarmee worden speculaties op sociale en online media tegengesproken die ervan uitgaan dat de bestuurder onwel werd, omdat hij meedeed aan de islamitische vastentijd Ramadan. De vermoedens over zijn geloof werden onder meer gevoed doordat de identiteit van de bestuurder – een Amsterdammer van Marokkaanse afkomst – via een politielek naar buiten kwam.

Dat het incident plaatsvond tijdens de Ramadan, heeft volgens het Openbaar Ministerie geen rol gespeeld in het justitieel onderzoek. Een medisch deskundige die aanvullend onderzoek deed, constateerde dat de chauffeur de dag van de aanrijding gewoon had gegeten. “Dus dat is ook niet van invloed geweest op zijn bloedsuikerspiegel,” zegt persofficier van justitie Katelijne den Hartog in de uitzending van Medialogica van dinsdagavond.

Geen vervolging bestuurder
Het OM maakte eind vorige maand bekend dat de bestuurder niet wordt vervolgd. Voor opzet is nooit bewijs gevonden. Daarbij komt dat de automobilist volgens justitie geen verwijt kan worden gemaakt in het veroorzaken van het ongeluk.

De politie meldde op de avond van de aanrijding al dat zij uitging van een onwelwording en niet van opzet. Een dag later werd bekend dat de man een 'medische achtergrond' heeft en 'mogelijk door een lage bloedsuikerspiegelwaarde' onwel was geworden.

'In dit geval vind ik dat we best ver zijn gegaan in het benoemen van iemands medische achtergrond,' zegt Jean Fransman, hoofd communicatie bij de politie Amsterdam daarover in de uitzending. 'Dat is qua privacy al een behoorlijke stap verder dan dat we misschien ooit zijn gegaan.'

Toch bleef de roep om meer informatie over de achtergrond van de bestuurder aanhouden. 'Waarom breng je dat niet meteen?' vraagt adjunct-hoofdredacteur Bart Nijman van weblog GeenStijl. 'Marokkaanse Nederlander, die aan de Ramadan meedeed, die ondanks zijn suikerziekte op een hele warme dag met te weinig eten op achter het stuur van zijn auto kroop, op een verkeerde plek terecht kwam en een ongeluk veroorzaakte,' vervolgt hij. 'Als dat de waarheid is, kun je dat gewoon vertellen.' Tot op de dag van vandaag hebben politie en justitie niets bekendgemaakt over het geloof van de bestuurder.

Rol GeenStijl
GeenStijl speelde een belangrijke rol in de berichtgeving over het incident. Zo schreef een van de redacteuren van het weblog een dag na het incident: 'Enfin, intriges, lage bloedsuikerspiegels tijdens de vredigste maand ter wereld, 3/8 Israëlische slachtoffers en nog eens intriges. Kortom, 020 wil een naam en rugnummer.' En via een politielek kreeg GeenStijl die informatie ook. Op 22 augustus publiceerde het de identiteit van de bestuurder. Ten minste twee andere media waren voor die tijd al bekend met de naam of de afkomst van de chauffeur, maar brachten die informatie niet naar buiten. 'We hebben dat niet gepubliceerd, omdat hij een ongeluk heeft veroorzaakt en als mensen ongelukken veroorzaken – hoe heftig en curieus die ook zijn – dan zou je ze hoogstens met een afgekorte achternaam publiceren,' zegt eindredacteur van AT5 Nieuws Alex van Schagen. 'Maar meestal doen we dat helemaal niet.'

De naam, geboortedatum en geboorteplaats van de bestuurder stonden op een foto die een politiemedewerker maakte van de zogeheten Basisvoorziening Handhaving in het politiesysteem en die hij doorstuurde naar GeenStijl. De beambte werd geschorst en wacht nog op de uitkomst van een disciplinair onderzoek. Ook de Rijksrecherche heeft onderzoek gedaan naar het lek. Het OM kan op basis daarvan stappen nemen, maar wacht eerst de uitkomsten van het interne onderzoek af.

Over het publiceren van de achternaam van de bestuurder zegt Bart Nijman nu: 'Wij hebben nog wel nagedacht, eigenlijk na publicatie pas, of we misschien de achternaam hadden weg kunnen lakken of zo.' Het weblog koos er later voor om in verdere berichtgeving de achternaam weg te laten. 'Ik wil hier ook wel toegeven dat we dat in het eerste bericht ook hadden moeten doen.'

'Aanrijding op aanslag?' is gemaakt door Paul Ruigrok (regie), Judith Konijn en Laura Klompenhouwer (research).