Het virus voedt machtswellust. In Hongarije heeft president Orbán alle heerschappij naar zichzelf toegetrokken om de crisis te bestrijden, in Polen en Tsjechië dreigen ook vormen van dictatuur. Ik mis Frans Timmermans in zijn rol van strenge hoeder van transnationaal recht en orde. Wanneer laat Nobelprijswinnaar EU zijn tanden eens zien?

Tegelijkertijd sluipt er ook een milde Hongaritis in ons. Het virus doodt ‘het kleinschalige‘, ’het pluriforme’, ‘het versnipperde‘ en het kweekt een voedingsbodem voor ‘het gecoördineerde’, ’het centrale’, ‘het overkoepelende’. Dat is ook niet zonder reden.Er is snelheid geboden, er is een eenheid geboden, en dan helpen poldermodel en eindeloze zoom-sessies niet. Bovendien zijn volksvergaderingen, teambesprekingen en inspraakavonden potentiële besmettingshaarden, dus veel te linke soep.

De intelligente lockdown is daarmee ook een democratische lockdown. Mark Rutte trekt meer macht naar zich toe, net zoals het ministerie van volksgezondheid en de koepelorganisaties in het onderwijs, zorg, journalistiek en media. Zelf merk ik het ook. Nieuwe programmering wordt tijdelijk centraal getoetst en dat maakt de wereld er niet eenvoudiger op voor een geprofileerde levensbeschouwelijke omroep.

Human-hoofdredacteur Marc Josten vraagt zich af hoe we met mensheid, macht en media uit deze wereldwijde crisis komen. Daarom houdt hij op human.nl een persoonlijk ‘medialogisch’ verslag bij tijdens de corona-crisis.

Immuun voor 'hongaritis'

De jarenlange poging om in Nederland te decentraliseren, de macht terug te brengen naar het laagste niveau, is met één ruk aan het stuur teruggedraaid. In de Volkskrant vat een burgemeester die plotse cultuurverandering als volgt samen: "Onze taak is nu uit te voeren wat de minister zegt."

Om ondanks de autoritaire verleiding immuun te raken voor deze ‘hongaritis’, kunnen we te rade gaan bij legendarisch bondscoach Louis van Gaal. Zelf zal hij vinden dat wij dat altíjd bij íeder onderwerp moeten doen. Ik houd het graag uitsluitend bij déze parallel.

In de voorbereiding op het WK van 2014 treft hij een Nederlands elftal waarin de belangrijkste pion van zijn aanvallende strategie langdurig half fit is (Robin van Persie) en de op één na belangrijkste zwaar geblesseerd (‘stofzuiger’ Kevin Strootman). Hij besluit van zijn geloof te vallen en laat Oranje voor het eerst sinds mensenheugenis verdedigend spelen. Daar wordt Nederland onverwacht nummer drie van de wereld mee.

Premier Rutte in het parlement.

Snakken naar oude normaal

nmiddels zijn we zes jaar verder en is er weer voldoende talent om onze natuur te volgen en aanvallend te spelen. En zie! De nieuwe bondscoach Ronald Koeman maakt met gerust hart een einde aan de uitzondering. Nederland is voetballend gezien weer zichzelf. 

Nu ben ik benieuwd of Nederland ook weer democratisch en maatschappelijk zichzelf kan worden. Decentraal, pluriform en democratisch. Dan heb ik het niet alleen over de politiek, maar ook voor uw en mijn werkvloer. Ook al bevindt die laatste zich tijdelijk in mijn zonnige achtertuin, ik snak naar het oude normaal.

Vandaag meldt het RIVM 141 doden.

Marc Josten, hoofdredacteur van Human, was net begonnen met het vervolg op zijn boek 'Weerwoord' (2017), een journalistiek onderzoek naar de werking van publieke opinie. Titel en motto waren al klaar: 'Medialogica. Over macht, media en manipulatie'. Als beelden het van feiten winnen. In politiek, media en bedrijfsleven. Thuis en op de werkvloer.

Maar toen brak het Corona-virus uit. Het degradeerde de onderzoeksvraag van een belangrijke hoofdzaak tot een belangrijke zaak. De nieuwe belangrijke hoofdzaak is opeens: hoe komen we met mensheid, macht en media uit deze wereldwijde crisis? Omdat er nog geen horizon in zicht is, veranderde het boek tot nader order in dit corona-dagboek: Waarheid, leugen en gezond verstand in crisistijd.