Kennis van zaken

Over de onzichtbare belangen van veiligheidsdeskundigen in de media.

In een tijd van oorlogen en aanslagen geven deskundigen duiding  in nieuws- en actualiteitenprogramma’s. Ervaren, betrouwbare mensen. Goede sprekers. Grote namen. De boodschap is vaak: Beter beveiligen, minder bezuinigen op defensie en een steviger militair optreden. Allemaal in het landsbelang. Maar, hoe onafhankelijk zijn deze deskundigen..?
Medialogica onderzoekt de banden tussen deskundigen en bedrijven in de beveiligings- en wapenindustrie. En waarom journalisten die zakenrelaties bijna nooit noemen.

Veiligheidsdeskundige Glenn Schoen gaf meer dan 1400 interviews. Daarin vertaalt hij internationale spanningen naar een groeiende angst in Nederland. Schoen pleit vaak voor een betere beveiliging. Maar wat de media daar niet bij vermelden, is dat Glenn Schoen al decennia lang werkzaam is voor de beveiligingsindustrie. “Dat zou er wel bij vermeld moeten worden”, stelt Marcel Gelauff, hoofdredacteur van NOS Nieuws. “Het belang van zo’n iemand zou natuurlijk kunnen zijn, dat het beveiligingsbedrijf graag wil dat het z’n product kan verkopen.”

Als voormalig opperbevelhebber van de Nederlandse strijdkrachten, is Dick Berlijn in de media een veelgevraagd duider bij allerlei veiligheidsvraagstukken. Berlijn is vurig voorstander van het JSF-gevechtsvliegtuig. Waarom vertellen journalisten er niet bij, dat Berlijn werkzaam is voor het bedrijf Thales, dat producten en diensten levert voor de JSF? En hoe kan het dat nergens wordt genoemd, dat Dick Berlijn en voormalig Secretaris-Generaal van de NAVO, Jaap de Hoop Scheffer, als lobbyist worden betaald door TenCate, dat allerlei militair materiaal produceert? De Hoop Scheffer en Berlijn protesteren in de media voortdurend tegen bezuinigingen op defensie. Terwijl ze werkzaam zijn voor een bedrijf dat zwaar te lijden heeft onder diezelfde bezuinigingen.

Berlijn laat zich in de uitzending van Medialogica geen lobbyist noemen. “Ik heb wel een systeem van TenCate onder de aandacht van mijn oude defensiecollega’s proberen te brengen. Is dat lobbyisme..?”  Ook vertelt Berlijn, dat hij actief een journalist heeft benaderd, om een verhaal over een militair product van TenCate in de krant te krijgen. Met succes. En zonder dat zijn functie bij TenCate wordt vermeld. Hoe kunnen deze lobbyisten al jaren als onafhankelijke deskundigen in de media hun verhaal doen?

Door: Erwin Otten en Marco de Lange.

Medialogica onderzoekt hoe het verschil tussen werkelijkheid en beeld kan ontstaan. Hoe journalisten, bestuurders, belangengroepen en het publiek verstrikt raken in de donkere krochten van de mediawerkelijkheid.