De gewenste resultaten

Dinsdag 28 juli 2015 om 21.15 uur op NPO 2

’Turks-Nederlandse jongeren staan positief tegenover IS.’ Dat stelde een onderzoek van Motivaction, gepubliceerd op 11 november 2014. Minister Asscher reageerde direct, hij noemde het ‘verontrustend’. En ook vanuit de Tweede Kamer volgden reacties. Het werd groot nieuws. Maar niet iedereen herkende zich in de resultaten en zelfs het Turks parlement reageerde boos. Klopten de cijfers wel en wat waren de politieke belangen? Argos TV Medialogica over hoe een gewenste werkelijkheid de echte in zijn greep hield.

Asscher noemt opvatting Turkse jongeren over IS ‘verontrustend’, kopte Nu.nl. Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid reageerde op het vers gepubliceerde rapport van onderzoeksbureau Motivaction waaruit bleek dat hoge percentages Turks-Nederlandse jongeren sympathie koesteren voor IS en Syrië-gangers. Asschers reactie zorgde ervoor dat het onderwerp groot nieuws werd. “Omdat minister Asscher een interview gaf, benadrukte hij het belang van dit onderzoek,” zegt Volkskrant-verslaggever Susanne Geuze in de uitzending.

Het onderzoek zorgde voor een sneeuwbaleffect. Een groot aantal Turks-Nederlandse jongeren voelde zich gestigmatiseerd en kwam in actie. Binnen de PvdA ontstond onenigheid, waarna de Kamerleden Kuzu en Öztürk uit de fractie werden gezet. De Turkse overheid noemde Nederland racistisch. En meerdere hoogleraren spraken zich kritisch uit over het rapport. “Mijn eerste reactie was: dat kan niet waar zijn,” aldus islamoloog Nico Landman.

Was het Motivaction-onderzoek wel betrouwbaar? En waarom werd het zulk groot nieuws? Wat was het belang van minister Asscher?

Argos TV Medialogica blikt terug met een aantal betrokkenen, onder wie Kamerleden Kuzu, Öztürk en Van Weyenberg, Motivaction-directeur Pieter Paul Verheggen en historicus Zihni Özdil.

Door: Frederick Mansell en Judith Konijn

Medialogica gaat over hoe het verschil tussen werkelijkheid en beeld kan ontstaan. Hoe journalisten, bestuurders, belangengroepen en het publiek verstrikt raken in de donkere krochten van de mediawerkelijkheid.