Liveblog

Onze 42-uur lange luistermarathon is inmiddels afgelopen. Met bekende en minder bekende Nederlanders gingen we naar allerlei plekken om te horen wat daar gehoord moest worden. Hier lees je de hoogtepunten van uur 33 tot de eindstreep.

Voor de beste leeservaring kun je het beste van beneden naar boven scrollen. Dus onderaan de pagina beginnen.

11:00 - 12:12 | Coen Verbraak luistert op De Nieuwe Oosterbegraafplaats (42)

12:12
En terwijl Coen richting het café loopt rondt hij zijn uur en deze Luistermarathon af met de woorden dat het toch bijzonder is om te luisteren naar de stilte van de doden. 

12:08
De medewerker en Coen zien de haan weer lopen. De kippen hier noemen ze gekscherend Vier-graven-eieren in plaats van Vier-granen-eieren. Morbide humor, best noodzakelijk waarschijnlijk op een begraafplaats. Coen en de medewerker lopen vervolgens naar het café opde begraafplaats. 

12:05
Coen treft nog een medewerker. Een vrouw die vroeger in de aula heeft gewerkt. Het echt grote verdriet ziet ze als mensen de as van iemand ophalen, als ze zien wat er van iemand over is gebleven. Ze was 30 toen ze hier kwam werken en ze was 18 toen haar moeder overleed. Dat was niet echt een mooie ervaring en dat wilde ze beter doen voor anderen. 

12:03
We lopen weer. Coen wordt herinnerd aan namen en mensen waar hij jaren niet aan gedacht heeft. 'Zo vergaat het ons natuurlijk ook op een dag,' stelt hij vast. 

12:00
Coen zit op een bankje en luistert naar de stem van de doden. En de vogeltjes, want die hebben maling aan stilte. 

11:57
Coen geeft na het gesprek met Ron toe dat het toch makkelijker is om naar levenden te luisteren dan naar doden. 

11:53
Terwijl Ron praat over zijn vader die dagloner was bij een begraafplaats, vliegt een vliegtuig laag over. Ook oud-collega Jan ligt op de begraafplaats. In vak 20.  

11:50
Ron praat wel over zijn werk met zijn vrouw. Aanstaande vrijdag wordt een meisje van negen begraven, bijvoorbeeld. Dat is niet altijd even eerlijk, als je erover nadenkt. Toch kan hij het wel naast zich neerleggen. 

Ron werkte 18 jaar lang in het lab van de GGD, nu ruimt hij graven

Ron werkte 18 jaar lang in het lab van de GGD, nu ruimt hij graven

11:45
Het bloed kruipt waar het niet gaan kan, want Coen wil toch iemand interviewen. Hij spreekt iemand die de graven verzorgt, graaft, ruimt, etc. Ron denkt niet na over de dood elke dag. Hij weet ook wel wat hij wil: gecremeerd worden. 
Als een graf wordt geruimd, worden alle botten geruimd en op een andere plek begraven. 

11:42
Coen bladert door de brochure van de begraafplaats. Alsof je een eerbiedige plattegrond van een soort pretpark bekijkt, met alle bekende mensen die hier liggen. Toch gek. 

11:37
Coen stopt even bij het graf van Eberhard van der Laan, de oud-burgemeester van Amsterdam. Oktober 2017 was dat. Het toont Coen weer hoe hard de tijd gaat. 

Het graf van oud-burgemeester Eberhard van der Laan

Het graf van oud-burgemeester Eberhard van der Laan

11:35
Op de dag dat Ajax tegen Real Madrid speelt in de Champions League, brengt Coen ook even een bezoekje aan het graf van Bobby Haarms, een clubicoon. 

11:32
We lopen langs zogeheten verzamelgraven van het Leger des Heils. Ook zien we het graf van Majoor Bosshardt, de heilsoldate. De jonge crew die met Coen mee is, kent haar niet.
Coen vertelt dat je ook in een soort van golfwagentje over de begraafplaats kan rijden om een plek voor jezelf uit te kiezen. 

11:29
De meeste mensen die hier liggen, gingen er vanuit dat ze de volgende dag er ook nog zouden zijn. Daarom loopt Coen graag rond op een begraafplaats, tenminste als hij er niet verplicht hoeft te zijn. Het leert je nadenken over het leven en dat het zomaar op kan houden.
Daarna mijmert hij over de bomen die op de begraafplaats staan, die al die duizenden mensen tijdens uitvaarten hebben zien lopen. 

11:27
Het gaat nu over zigeunergraven. Vaak wordt hun auto ook afgebeeld op de grafsteen. Coen weet niet precies waarom dat is. 

11:23
Vogels kwetteren en we horen de schoenen van Coen over het grindpad. We zien het graf van iemand die al 101 jaar dood is. Daarna zien we het graf van Jos Brink en een zuil die ongetwijfeld bedoeld is voor Frank Sanders. Coen zegt dat je uiteindelijk over jezelf gaat nadenken. Door te lopen, luister je naar de stem van het verleden. 

11:20
Bij een graf bloeit wat. Coen vindt het mooi dat er op de plek van de dood ook iets groeit. En dat je kunt zien dat het voorjaar eraan komt. 

11:18
Het is toch wel bijzonder, vindt Coen. Je hoort de stad, maar ook de rust van de begraafplaats. Het heeft zijn eigen adem, zegt Coen. 

11:17
Coen Verbraak kuiert over het pad. Hij staat ook even stil en luistert naar de vogels. Ook horen we voorbijrazende auto's. Coen heeft iets in zijn hand, het lijkt op een folder.  

11:14
Maar eerst luisteren we naar Human-directeur en Luistermoeder Willemien van Aalst, die het laatste uur van deze Luistermarathon aankondigt. 

10:00 - 11:00 | Sarah Sylbing en Ester Gould luisteren naar jongeren in de OBA (41)

10:59
Ester en Sarah verlaten de klas en spreken nog even met de ontwikkelaar van de game. Ze zijn heel benieuwd met welke oplossingen ze komen. De ontwikkelaar is al blij dat de leerlingen zo enthousiast zijn. 

10:53
Er wordt weer een video wordt vertoond. De video waar het net over ging, waarbij een gekleurd iemand niet op een bankje mag zitten van twee witte jongens. Er wordt hevig gediscussieerd. 

10:52
Er wordt om stilte gevraagd. Dat is geen sinecure. 

10:49
Ester en Sarah zijn inmiddels bij een klas. Helaas mogen we de leerlingen niet filmen, alleen de volwassenen. Privacy is een groot goed, ook bij de Luistermarathon.

10:40
Ester en Sarah praten met de dame die de game heeft ontwikkeld die net is gespeeld. Ze vertelt dat de game over pesten een opwarmer is voor de tweede game, dit keer echt over discriminatie. 

10:37
Het plenaire gedeelte zit erop. De verschillende klassen worden verdeeld onder de coaches om in groepen verder te werken. Ook wordt verteld over de slotmanifestatie, 15 mei aanstaande. 

10:34
Er zitten veel leerlingen in de zaal. Je begrijpt dat het nooit helemaal stil is. De spreker vraagt dan ook even om stilte in de zaal.

10:31
Iemand in de zaal roept dat als je niets doet, dat je eigenlijk ook aanmoedigt. Interessant, vindt de spreker. 

10:28
Een donkere jongen wordt gepest. Mensen lachen mee. Iemand wil ingrijpen, maar durft niet. Dagelijkse kost op de meeste scholen. Peer pressure, machtsstructuren, uitschelden, mensen kleineren, pesten. Nu worden vragen gesteld, antwoorden moet op je foon. De vragen gaan over de rol van de verschllende figuren: aanmoediger, verdediger, meeloper, wegkijker, etc. 

10:25
Ze gaan een game spelen met hun allen. Je leeft mee met mensen in een verhaal en dan worden vragen gesteld. 'Ben je er klaar voor,' vraagt Sarah aan Ester. 

10:23
Het is de dus de kick-off van RadioLab Denktank020, zegt de spreker op het podium. De aanwezigen mogen nu hun telefoon pakken en moeten een code invoeren. Ester en Sarah doen ook mee. 

10:20
De coaches worden naar voren geroepen, die de leerlingen gaan helpen met hun plannen de komende tijd. Mensen die zich dagelijks keihard maken om sociale ongelijkheid tegen te gaan. 

10:17
Het onderwerp wordt besproken: discriminatie in de klas. Iedereen moet zich thuisvoelen en de scholen moeten een plan bedenken om disciminatie in de klas en in de stad tegen te gaan. Het beste plan wint 500 euro. 

10:14
Ze zijn binnen en worden verwelkomd in de de Openbare Bibliotheek Amsterdam, die 100 jaar bestaat. De aanwezige scholen worden omgeroepen en het Sweelinck College is er niet, zo blijkt uit de lauwe respons. 

Ester en Sarah in de OBA

Ester en Sarah in de OBA

10:05
We zouden eigenlijk al schakelen naar de OBA naar de makers van Schuldig. Maar daar gaat nog even iets mis. Dus luisteren we lekker verder bij The School of Life, waar het gaat over hoe je kalm blijft. Geen overbodige luxe, wanneer de verbinding niet precies doet wat je wil.

9:00 - 10:00 | Laurens Knoop luistert naar een class 'Hoe blijf je kalm?' (40)

09:52
De deelnemers krijgen een opdracht waarin ze een situatie die ze hebben meegemaakt anders zouden aanpakken. Om meer inzicht te krijgen. Laurens en zijn 'partner' prakkiseren erop los.  

09:46
Je agenda moet eigenlijk net zoals een snelweg zijn. Een snelweg loopt lekker door als die voor 70% gevuld is. Is dat 85%, dan beginnen de eerste files te ontstaan. Hetzelfde geldt voor de agenda, waardoor afspraken in de knel raken. Zorg er dus voor dat je agenda voor 70% is gevuld.

09:42
Het gaat over mensen die roepen dat je geluk zelf kan maken. Of van die boeken met succesverhalen. Dat optimisme is juist naief, volgens JW. Het is juist een bron van onrust. 

09:38
JW gaat nu in op de stelling: Boze mensen zijn optimisten. Optimisme is goed, maar ook een bron van onrust. 

09:35
JW vraagt waar mensen onrust door voelen. Iemand roept over situaties waar je geen controle over krijgt. Maar ja, wat is de definitie van onrust? Dat zal voor iedereen anders. Iemand zegt als hij in een situatie terecht komt waar niet duidelijk is wat van hem wordt verwacht. 

09:29
JW vraagt om duo's te vormen met iemand die je niet kent, met het bekende rumour tot gevolg.

JW toont het programma van vandaag.

JW toont het programma van vandaag.

09:24
JW vraagt in de groep naar momenten wanneer ze juist kalm zouden willen zijn. Iedereen kent wel zo'n moment. En het is ook saai om altijd maar rust in je hoofd te hebben. Kalmte bewaren is een luxe. Je wordt effectiever in relaties met anderen. En je kunt beter keuzes maken. 

09:19
Jan-Wouter (JW) Bijleveld begint de 'class'. Hij vertelt nog even over waar we zijn. En hij introduceert Human. Sorry voor deze inception. 

09:13
Terwijl de deelnemers aan de class Hoe Blijf Je Kalm binnendruppeen, vertelt Laurens Knoop opvallend kalm over het ontstaan van de School Of Life en hun innige band met Human. 

09:05
Laurens Knoop, chef van The School of Life, staat op het punt de 'class' te bezoeken hoe je kalm blijft. Want het gaat niet vaak zoals het moet gaan. En hoe ga je daar op een goede manier mee om. 

De docent in kwestie vindt het leuk om met vragen bezig te zijn. Wil je zelfinzicht bereiken, dan moet je vragen stellen. Antwoorden zijn helemaal niet geruststellend, want die leveren altijd weer nieuwe vragen op. 

8:00-9:00 | Ralph Keuning luistert naar beeldend kunstenaar Ronald Westerhuis (39)

08:55
‘Voor mij is de vorm essentieel. Dat vind ik het mooiste om te maken. En de jongens vinden de afwerking juist het mooiste werk om te doen.’

08:44
Ronald laat een diepe schaal zien ‘Ik ben een  nieuwe serie aan het maken, waar ik ga experimenteren met geur. Hierin komt dan op een abstracte manier een bloem, en daarin zit een geur.’

Ralph vindt hem eigenlijk zo ook al wel mooi. ‘Dat is altijd een beetje het ding’, zegt Ronald. ‘Wanneer houd je op?’ Soms gaat hij ook wel weer terug naar een vorige versie, legt hij uit.

08:40
Ze lopen verder naar een ander kunstwerk. Het lijken een soort stalen kussens. ’Dit is een kunstwerk waarbij we eerst twee platte platen op elkaar hebben gelast, en toen opgepompt met water.’

08:31
Ralph en Ronald lopen naar buiten, waar grote, stalen kunstwerken staan.

08:26
Een grote metalen schaal wordt verplaatst. 

08:21
Een van werknemers polijst een stalen constructie. Het geluid schalt door de ruimte.

08:17
Ze kijken naar een van de stalen constructies. ‘Ik heb geen opdrachtgevers die meekijken of meedenken. Het is gewoon een kwestie van maken.’

08:14
Ze lopen door de werkplaats langs andere kunstwerken. Ronald laat verschillende versies zien van een nieuwe serie werken. 

08:10
Ze kijken naar een soort enorme metalen schalen. Allemaal verschillend. Ronald legt uit hoe ze zijn gemaakt.

08:07
Ralph en Ronald lopen een grote werkplaats in. Muziek schalt door de ruimte. Overal verspreid staat beeldende kunst.

08:03
We zien Ralph en Ronald praten over een van de kunstwerken, een kathedraal.

06:00 - 07:00 | Onze verslaggever luistert bij de visveiling IJmuiden (37)

07:30
Wegens verbindingsproblemen met onze volgende locatie luisteren we nog langer bij de visafslag IJmuiden, waar de veiling inmiddels is begonnen.

07:06
Ondertussen wordt de vis van het schip gehaald.

06:56
De bel heeft geklonken, de veiling gaat zo beginnen!

Schip bij de visveiling IJmuiden

Schip bij de visveiling IJmuiden

06:51
Het verlate schip is binnen!

06:36
Een hele ploeg mannen staat klaar om de boot vol verse vis te ontvangen. Op de achtergrond horen we het kenmerkende geluid van meeuwen.

06:29
De heftrucks zijn stil, maar de bakken gaan met herrie en grof geweld over de banken. Hier en daar wordt gefloten, geschreeuwd of juist gezongen.

Twee jongens werken op de visveiling in IJmuiden

Twee jongens werken op de visveiling in IJmuiden

06:09
De tong glijdt over de werkbank. Bak na bak. Met een moordend tempo meten de mannen hoe groot de vis is, om hem daarna de juiste bak in te laten schieten.

06:05
De hal lijkt nog behoorlijk leeg, er is maar een aantal man aan het werk. De vissen schieten over de werkbanken. Op de achtergrond vliegen de grappen door de holle hal.

05:00 - 06:00 | Onze verslaggevers luisteren bij bakkerij 'Van Elsenburg en Sebastiani Broodmakers' (36)

05:55
In de oven kijrgen de broden vorm, terwijl de bakker vertelt over de verschillende broden en wat daar verder bij komt kijken.

05:45
De broden schuiven de ovens in.

05:33
Deze bakkers rollen zwijgend het deeg.

05:20
We luisteren naar de stilte in de bakkerij, maar ook het bewegen van machines en hoe meel door een zeef zakt. En hier en daar een woord tussen de bakkers.

05:15
We bewegen langzaam naar de ochtend. Dat betekent tijd voor de bakker! Verslaggevers Jeroen en Koos zijn ter plaatse.

04:00 - 05:00 | Onze verslaggever luistert naar de nachtzusters in Hospice Zutphen (35)

05:08
Tijd voor een rondleiding door het hospice. Op de achtergrond horen we de vloeren kraken onder de voeten van de nachtzusters.

05:05
Dit hospice is voor iedereen, ook voor mensen die het niet kunnen betalen. Dat kan mede dankzij sponsoren. 'Er is bij ons geen onderscheid.'

04:50
'Bij stervensbegeleiding is de tijd nemen heel belangrijk, net als rust. En luisteren.'

04:41
Er is altijd een slaapwacht aanwezig, voor als iemand wil dat er iemand gewoon even luistert, of als er wat anders aan de hand is. Van klein tot groot, de nachtzusters staan klaar.

04:33
Mensen die in dit hospice zijn, komen uit het ziekenhuis of de thuissituatie. Ze hebben één ding gemeen: ze zijn terminaal ziek en hebben doorgaans een levensverwachting van drie maanden.

03:00 - 04:30 | Kees Vlaanderen luistert in een stal vol drachtige dames op een Texelse schapenboerderij (34)

04:18
Beschuit met muisjes! Eén van de zwangere dames is zojuist bevallen van een drieling!

04:12
De drachtige dame is nog niet bevallen, maar omdat we het zo spannend vinden kijken we graag verder bij Kees op Texel. Niet getreurd, we schakelen straks écht ook over naar het hospice in Zutphen.

Eerder geboren lammetjes krijgen alvast een fles van boer Jan-Willem Bakker

Eerder geboren lammetjes krijgen alvast een fles van boer Jan-Willem Bakker

03:59
De reeds geboren lammetjes krijgen de fles van boer Jan-Willem.

03:47
Van de stal gaan we nu de nacht in, waar we de haan hoorden kraaien in het pikkedonker.

03:37
Het schaap krijgt weeën, en dat is een goed teken! Maar die stuitligging maakt het wel wat risicovoller...

03:28
'Het mooie van de nacht is, dat je alle tijd hebt,' vertelt Jan-Willem. 'Ik merk dat ik in de tijd van lammen bijna niet die stal uitkom.'

03:18
Naast de hanen en kippen die we eerder hoorden, willen ook de schapen graag laten horen dat ze er zijn. 'Beeeh...'

Boer Jan-Willem controleert de ontsluiting en de ligging van het lammetje

Boer Jan-Willem controleert de ontsluiting en de ligging van het lammetje

03:15
Het beestje heeft 4 centimeter ontsluiting, dus we moeten nog even geduld hebben. Maar, het lam ligt nu in stuitligging. Boer Jan-Willem gaat bij de volgende controle het lam toch een beetje duwen, zonder te forceren. Het belangrijkste is om de achterpoten als eerste eruit te krijgen.

03:12
Jan-Willem checkt hoe het met de zwangere patiënt is. Met getrainde geluiden weet-ie haar te lokken.

03:08
Op de achtergrond horen we de hanen en kippen. Ze raken wat in de war van de verlichting die nu in de stal aanstaat, om zicht te hebben bij de lammerende schapen.

03:06
In de stal staan zo'n 70 schapen. Jan-Willem en Kees moeten fluisteren, om de rust niet te verstoren.

03:04
Een aantal schapen staat op het punt van bevallen in de stal van Jan-Willem Bakker.

02:00 - 03:00 | Bahram Sadeghi luistert in de auto van Uberchauffeur Marcel (33)

02:40
Ondertussen zoekt Marcel naar een klant, terwijl de zoektocht naar koffie in stilte wordt hervat.

02:36
Bahram is niet alleen luisteraar, maar ook cateraar. Hij haalt voor de hele auto een lekker kopje koffie - midden in de nacht. Maar midden in de nacht, zijn de koffietentjes overal dicht.

02:26
Zoals wel vaker in de taxi is er ook ruimte voor de stilte, om te luisteren naar hoe de banden over het asfalt rennen. De autobanden bepalen voor een groot deel de hoeveelheid geluid, vertelt Marcel.

02:23
'Het lijk wel fictie dit,' zegt Bahram. Een ander verhaal uit alle ritten van Marcel. Onderweg naar Schiphol maakte de jongen het uit met het meisje. Pardoes zette het meisje de jongen uit de auto.

02:20
'Hoe veel gevangenisjaren denk je dat je in je auto hebt?', vroegen twee mannen in de nacht aan Marcel. Het bleek 32 jaar. 'Eén van ons heeft iemand omgelegd, wie denk je dat het is?', was de vervolgvraag. Het was een spannend ritje van 20 minuten, maar Marcel was heel benieuwd naar hoe dat omleggen dan voelt. En dat vroeg-ie dan ook.

02:16
De straten in Amsterdam ogen leeg.

02:07
Marcel ging weg uit zijn vorige baan, en werd toen golfleraar. Maar hij ging ook kroketten en bitterballen verkopen.

Bahram zit bij Marcel in de auto. Kan hij goed luisteren? Lees hier ons interview met Bahram.

VOORDAT JE VERDER LEEST

Human wil mens en wereld vooruithelpen met een gezonde dosis blikverruiming. Hersenvoer voor doendenkers, mensen die eerst vragen stellen vóór ze zich een mening vormen. En vervolgens ook echt iets doen voor de wereld.

Doe je mee? De wereld heeft mensen nodig.

Word vriend. Voor slechts 1 euro per maand krijg je meer stof tot nadenken.

Samen leven in een mooiere wereld. Dat is ons doel. Samen met jou én 149.999 anderen. Want met 150 duizend vrienden blijft Human als publieke omroep bestaan.