Mama redt de wereld

Artikel uit Human Magazine - kwartaaltijdschrift van Humanistisch Verbond en Omroep Human

, Liddie Austin

Ze maken hun eigen tandpasta, douchen niet, eten veganistisch en suikervrij. In een heel jaar produceren ze nog niet eens een vuilniszakje met afval.

Het gezin van Evelien Matthijsen leidt, kortom, een donkergroen bestaan. 'Net als ieder mens wil ik gelukkig zijn. Ecologisch leven is voor mij een middel om dat te bereiken.'

De leefstijl van Evelien Matthijssen (36) en haar gezin klinkt een beetje als het beroemde nummer van Nina Simone: Ain’t got no... Ze hebben geen stofzuiger, ze hebben geen koelkast. Ze hebben geen oven, ze douchen niet. Ze kopen geen nieuwe kleren, ze hebben geen televisie. Wat ze dan wel hebben? Net als Nina Simone: een heleboel.

“Wij proberen met ons gezin, bestaande uit mijzelf, mijn vriend Marcel en onze drie kinderen in alle opzichten zo groen mogelijk te leven”, vertelt Matthijssen telefonisch vanuit haar huis diep in Wallonië. “We letten dus niet alleen op ons gebruik van stroom, water en gas, maar ook op onze voeding, de kleren die we dragen, onze persoonlijke verzorging, het schoonmaken van het huis, de reizen die we maken en de opvoeding van de kinderen. Op al die terreinen proberen we zo ecologisch mogelijk te leven.”

Natuurlijk komen ze regelmatig voor dilemma’s te staan. Zo was er onlangs de kwestie van de nieuwe wasmachine. “Onze wasmachine was na een jaar of veertien intensief gebruik - voor de kinderen hebben we altijd katoenen luiers gebruikt, dus ga maar na - definitief kapotgegaan. Toen was de vraag: kopen we een nieuwe wasmachine? Die zijn tegenwoordig veel energiezuiniger dan vroeger en verbruiken ook minder water. Maar ja, ze worden wel in een piepschuimverpakking geleverd. Moest het daarom toch een tweedehands exemplaar worden, ook al zijn die minder energiezuinig? Dit soort overwegingen zijn voor mij niet zozeer dilemma’s als wel leuke uitdagingen.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Over heel 2016 produceerde het gezin slechts één pot met afval

Het is voor haar een sport om iedere keer een stapje verder te gaan. “In winkels denk ik niet: o help, ik kan niks kopen want alles is in plastic verpakt! Nee, ik denk: eens kijken wat ik kan kopen zonder plastic. Het is heel belangrijk om er lol in te hebben, anders houd je het niet vol.” Het gezin eet veganistisch en suikervrij, gebruikt geen zeep en maakt hun eigen tandpasta. Daarnaast hebben ze ieder jaar een groot project. Vorig jaar produceerden ze slechts één grote pot afval, dit jaar gaan ze helemaal van het elektriciteitsnetwerk af. “Zo gaan we geleidelijk steeds verder. Op die manier is het totaal geen opoffering. Net zoals ieder mens wil ik gelukkig zijn en ecologisch leven is voor mij een middel om dat doel te bereiken. Daarnaast vind ik vrijheid en onafhankelijkheid belangrijke waarden.” Door zo donkergroen te leven, besparen ze geld, zodat Evelien en Marcel niet fulltime hoeven te werken en veel thuis bij hun kinderen kunnen zijn. Zijn ze zuinig op de aarde - vergeleken met ‘normale’ gezinnen gebruiken zij 6,4 procent elektra en 3 procent water - en, ook heel fijn: ze hebben geen last van materieel gestuurde keuzestress. “Als je geen televisie hebt, hoef je niet te beslissen of en wat je gaat kijken. Zonder smartphone hoef je niet te dubben over welke apps je moet installeren. Een heleboel dingen niet hebben, geeft mij een groot gevoel van vrijheid. Natuurlijk kost onze bewuste manier van leven ook tijd: niet alleen handelingstijd, maar ook nadenktijd. Maar dat vind ik leuk en door wat we allemaal niet hoeven doen, hébben we die tijd ook.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Marcel in de moestuin

Al ziet hun leven er van de buitenkant net zo uit als dat van andere mensen, toch beginnen Olaf (7), Linde (5) en Hugo (3) geleidelijk te bese en dat het er bij hen thuis toch een beetje anders aan toegaat dan bij vriendjes en vriendinnetjes. “Zoals iedere ouder willen wij het beste voor onze kinderen en deze manier vinden wij toevallig het beste. Later kunnen ze zelf bepalen hoe ze willen leven. Ik heb het idee dat ze het nu wel waarderen. ‘Ik ga later de wereld redden, net als mama’, zei Olaf een keer. Dat is het beeld dat de kinderen van mij hebben: mama is de wereld aan het redden. Daar ben ik heel erg trots op.” Van de buitenwereld krijgt ze weleens te horen dat het niet ecologisch is om drie kinderen te hebben. “Nogmaals: ecologie is niet ons doel. Ons gezin voelde met twee kinderen niet compleet. Wij wilden een derde en ons geluk is belangrijker dan de ecologie. Je moet niet te dogmatisch worden. Het leven mag wel leuk blijven.”

Evelien Matthijssen, die bos- en natuurbeheer en filosofie studeerde, heeft  van haar leefstijl haar werk gemaakt. Via haar website greenevelien.nl geeft ze tips en inspiratie ‘voor ecologische eenvoud’. “De ecoweekeindes die ik organiseer worden door een heel divers publiek bezocht. Het zijn over het algemeen mensen die niet meer in de ratrace willen meedraaien en andere keuzes willen maken, zonder hun sociale omgeving van zich te vervreemden. Hoe doe je dat? Ik adviseer altijd om de veranderingen geleidelijk door te voeren. Als je iedere keer een klein stapje zet, blij het voor iedereen leuk, begrijpelijk en uitdagend, vergroot je de kans van slagen en blijf je gemotiveerd.” Haar eenvoudige manier van leven maakt gelukkig. Ze komt niks tekort. “Ik kan doen en laten wat ik wil, en houd er nog een goed gevoel aan over ook. Dat is luxe voor mij.”

En hoe is het afgelopen met de wasmachine? “We hebben een nieuwe gekocht.”

Kijk hoe bewoners van een duurzaam ecodorp het doen in Bouwen in Boekel in de reeks We doen het zelf wel.