Ik speel, dus ik ben

Wat is de betekenis van spelen in ons leven? Heeft spel nut? Spelen wij ons hele leven een rol? Is er leven zonder spel? Kan je ook niet niet spelen?

Ik ben ervan overtuigd dat spelen nuttig is geweest voor het vormen van mijn identiteit. Schaken heeft me geleerd strategisch te denken en vooruit te plannen. Het heeft er ook voor gezorgd dat ik mijn verlies beter leerde accepteren.

Stine Jensen

De 18de-eeuwse Duitse filosoof Friedrich Schiller schreef met veel passie over ‘spelen’. Volgens hem ervaren we enkel in het spel echte vrijheid. Ook al is het tijdelijk, het bevrijd ons even van ongebreidelde verlangens.
Johan Huizinga schreef in 1938 zijn belangrijke werk ’Homo Ludens’ (de spelende mens), over het belang van het spe(e)lelement van cultuur en samenleving. De grondslag van alle cultuur is gelegen in het spel.

Langzaamaan speelt het functionaliteitsdenken een steeds grotere rol bij spelen. Nederland stelt het nut van spel graag voorop. Sport en spel zouden bijvoorbeeld nut hebben voor de volksgezondheid, tot een arbeidsintensiever leven leiden, obesitas tegengaan etc. Dit staat haaks op de spelgedachte.
Daan Roovers, eindredacteur Filosofie Magazine: “Het belangrijkste van spelen is dat het een volledige onderbreking is van de dagelijkse werkelijkheid.” Het is het contrapunt van de ernst in ons dagelijks leven met alle eisen die aan ons worden gesteld.
Filosoof en winnaar van de Socrates wisselbeker 2012 Coen Simon ziet in het (samen) maken van muziek het perfecte spel voor volwassenen. Niet het eindresultaat, maar de weg ernaartoe is het doel.
Simon ziet overeenkomsten tussen zijn sport-identiteit en zijn dagelijkse identiteit. In zijn hockey-elftal is hij spelverdeler. Een rol die hem ook in het dagelijks leven bevalt.

Sportfilosoof Ivo van Hilvoorde ziet spelen als een houding, een zijnswijze. Je kunt speels filosoferen, speels met taal omgaan.

Maar spelen kan ook een ernstige zaak zijn. Wanneer het oorlogsspel niet zo aantrekkelijk en opwindend zou zijn geweest dan was er al lang vrede.
Roovers: Bij kinderen in ernstige oorlogssituaties kan ‘oorlogje spelen’ helend werken. Ze beleven de dingen op een manier waarbij zij de macht hebben. Invloed hebben op de afloop.

Volg Dus ik Ben op Facebook.com/dusikben en Twitter @dusikben.

Dus ik Ben