Waarheidsvinding bij kindermisbruikzaken

Argos

Steeds vaker onderzoekt 'Argos' kindermisbruikzaken. Maar hoe weet je wat waar is? En hoe omvangrijk is het probleem?

Abonneer je hier op de podcast

Het is een pittige uitzending van 'Argos', kondigt presentator Eric Arends vast aan. Maar dat is het programma niet vreemd. Eerder al bracht het vrij gedetailleerd 'Het verhaal van Lisa'. Rechter Jan Wolter Wabeke kwam daardoor al onder vuur.

Lisa zegt zich gesteund te voelen door de uitzending en het gaat beter met haar. Ondanks de uitzending willen politie en justitie haar aangifte niet opnieuw onderzoeken, terwijl daar wel aanleiding toe was, blijkt uit de eerdere uitzending van 'Argos'. In die aangifte noemt Lisa advocaten en bijvoorbeeld een topambtenaar van het ministerie van Justitite. 

Veel reacties

Naar aanleiding van die uitzending kreeg de redactie van 'Argos' een overweldigende hoeveelheid reacties. Zoals gebruikelijk zaten daar commentaren tussen, maar dit keer ook opvallend veel mensen die zich in de uitzending herkenden. Therapeuten die cliënten met vergelijkbare verhalen hadden, of mensen die uit zichzelf contact zochten. 

Uiteraard mogen die therapeuten niet direct over hun cliënten praten, en dat deden ze dan ook niet. "Zo kwamen we uiteindelijk op het idee om een online vragenlijst te maken," vertelt journalist Sanne Terlingen in 'Argos'. Slachtoffers gaven aan de stap om door te praten na de vragenlijst minder groot te vinden.

Zo ontstond - in samenwerking met klinisch psychologen en een slachtoffer - de vragenlijst die de redactie van 'Argos' uitzette. Het leverde meer dan 150 reacties op. Redacteur Huub Jaspers: "We kunnen er niet blind vanuit gaan dat wat die mensen vertellen ook echt gebeurd is." Maar door hoe de vragenlijst is uitgezet, en de kennis die we inmiddels hebben over bepaalde zaken, weten we dat het niet allemaal bullshit is.

Georganiseerd kindermisbruik

Tussen de resultaten vonden de redacteuren aanwijzingen voor georganiseerd kindermisbruik. Dat heet zo wanneer er sprake is van meerdere daders en meerdere slachtoffers. Ze ontvingen verhalen over gedwongen seks in achterkamertjes, of over seksfeesten in verlaten boerderijen.

Ze lazen over uitwisseling van kinderen tussen België, Duitsland, Frankrijk en Nederland. Er waren zelfs mensen die vertelden dat er kinderen in die netwerken zijn geboren, en dus in die omgeving opgroeien. Een paar van die getuigenissen heeft 'Argos' laten inspreken en zijn in de uitzending te horen. "Ze lagen bloot vastgebonden op tafel, waarbij ik een scherp voorwerp in de vagina moest stoppen, of tussen de billen. Totdat het bloedde. Ik vond het verschrikkelijk," vertelt een vrouw.

Kloof met officiƫle cijfers

Iets anders dat redacteur Terlingen opviel, was de kloof tussen wat er bij hulpverleners bekend is, en wat er bij politie en justitie bekend is. "Al deze mensen geven dus aan dat ze slachtoffer zijn van georganiseerd seksueel geweld. Dan is die kloof wel echt gek," aldus Terlingen.

Deze zomer heeft Terlingen in New York een fellowship gedaan, en is ze getraind op het gebied van trauma's en journalistiek. Ze leerde wat trauma's met de hersenen doen, en hoe je mensen met een trauma goed kunt interviewen. "En je leert ook een beetje hoe je op jezelf past met dit soort onderwerpen."

In de uitzending, die je hieronder terug kunt luisteren, komen ook trauma-expert Bessel van der Kolk aan het woord. Van der Kolk is toonaangevend op het gebied van traumahulpverlening en heeft in zijn loopbaan al duizenden getraumatiseerden voorbij zien komen in zijn praktijk.

Ook geheugendeskundige Ineke Wessel reageert, die voor het Landelijk Expertisecentrum Bijzondere Zedenzaken (LEBZ) van de politie aangiftes analyseert.

Scroll verder naar onder voor het verhaal van Lisa.

Luister 'Het verhaal van Lisa' terug

Let op: Het verhaal van Lisa bevat schokkende details, expliciete beschrijvingen van seksuele handelingen en geweld.

Lisa is niet de echte naam van het meisje.

Luisterend oor

Mocht u naar aanleiding van deze uitzendingen behoefte hebben aan een luisterend oor, dan kunt u op werkdagen bellen met Stichting Korrelatie op telefoonnummer 0900-1450 of via mindkorrelatie.nl.