De moord op 'de brave familieman' in Almere

Argos

In 2015 wordt de 56-jarige Eneco-monteur Ali Motamed voor zijn woning in Almere vermoord. Wat schuilt er achter de moord op deze ogenschijnlijk brave familieman?

In de vroege morgen van 15 december 2015 wordt de 56-jarige Eneco-monteur Ali Motamed voor zijn woning in Almere vermoord.

Het is een professioneel uitgevoerde liquidatie. Wanneer Motamed zijn spullen in de bijrijdersstoel legt van zijn Eneco-busje, wordt hij van dichtbij neergeschoten, achter zijn rechteroor. De dader stapt daarop in een vluchtauto met chauffeur en maakt zich met gedoofde lichten uit de voeten.

Een motief lijkt lange tijd te ontbreken. Het slachtoffer heeft een blanco strafblad en behoort niet tot het criminele milieu. Maar dan komen de ware identiteit en het verleden van het slachtoffer aan het licht.

Daders

Wanneer, via een andere zaak, de directe opdrachtgever en uitvoerders van de moord worden opgepakt, blijkt dat zij zelf niet bijzonder geïnteresseerd waren in 'het waarom' van de moord.

'Heb mooie klusje voor je,' zo staat in de berichten van de vermoedelijke opdrachtgever Noffel aan uitvoerder Anouar A. 'Tori in Almere, gek. 130. Man heeft hem al gepost. 7 uur in de ochtend gaat-ie naar werk.'

Anouar A. wil daarop weten wie de man is, zodat hij eventuele gevaren kan inschatten. Noffel antwoordt op die vraag: 'Bro, een Turk (Motamed was Iraans, red.). Hij werkt gewoon, alles. Elektroshit, ofzo. Hij rijdt witte busje met Eneco erop. Waarom hij moet slapen? Weet ik niet. En wil niet eens weten waarom. Simpel mannetje in de veertig (Motamed was 56, red.). Gezin, gewoon alles.'

Motief

Maar als de uitvoerders de liquidatie niet hebben geïnitieerd, wie dan wel? In mei 2018 ontdekt journalist Paul Vugts van het Parool dat de vermoorde Ali Motamed in werkelijk Mohammad Reza Kolahi Samadi is.

Tekst gaat door na afbeelding

Het ontplofte partijkantoor van de Islamitische Republikeinse Partij in 1981.

Kolahi wordt beschouwd als hoofdverantwoordelijke voor de bomaanslag op het hoofdkwartier van de Islamitische Republikeinse Partij in 1981. Daarbij kwamen 73 mensen om het leven, waaronder ministers, parlementsleden en een rechter. De aanslag wordt jaarlijks nog groots herdacht in Iran.

Kolahi blijkt een prominent lid van de sjiitische 'verzetsbeweging' Mujahedeen-Khalq, een beweging die het marxisme met de islam combineert. In de jaren  tachtig komt Kolahi als politiek vluchteling naar Nederland.

Mohammad Reza Kolahi Samadi in Iran begin jaren tachtig.

Wie was Kolahi?

De ware identiteit van Ali Motahed roept een dozijn vragen op over zijn verleden. Wie was deze Kolahi en hoe kon deze terrorist jarenlang ongestoord in Nederland wonen?

Rik Delhaas van Argos duikt in zijn verleden. Hij spreekt onder anderen een ex-lid van de Mujahedeen-Khalq, die zo'n twee jaar met hem samenwerkte. 'Kolahi kon zich als technicus erg nuttig maken, daarom bleef hij bij me,' zegt de veteraan. 'We werkten in een radiostation in de bergen, in een grot waar we met zo’n twintig mensen leefden.'

'Als persoon was hij een plichtsgetrouwe elektricien. Een echte familieman. Rustig, hardwerkend.'

Alibi-apparaat

Om hun leden veilig te stellen, verzint de Mujahedeen vanaf de jaren tachtig vluchtverhalen voor asielaanvragen. Zo brengen ze tussen de 1000 en 1500 leden naar Europa, waaronder waarschijnlijk Kolahi.

Het asiel maakt de verhoudingen tussen Iran en Nederland er niet beter op. De Iraanse ambassadeur in Den Haag eist na de onthulling van Kolahi's identiteit opheldering over het feit dat Kolahi jarenlang ongestoord in Nederland kon wonen.

Nederland daarentegen dringt na de liquidatie aan op sancties vanuit de EU omdat het Iraanse regime volgens de veiligheidsdiensten de hand had in liquidaties van staatsvijanden op Nederlands grondgebied.

Meer weten over de toedracht van de liquidatie, de politieke ontwikkelingen in Iran sinds de jaren zeventig, en de diplomatieke verhoudingen tussen Nederland en Iran? Luister dan hieronder de uitzending terug.