Morele vragen zijn belangrijk bij politiewerk

Datum: 14 juni 2012
Morele vragen zijn belangrijk bij politiewerk

Een jogger sprint door rood en kan zich niet identificeren. Wat doe je als agent? Geef je - volgens de regels - een dubbele boete of los je het anders op? Politiewerk is vaak moreel geladen. Toch krijgen en nemen agenten weinig tijd om na te denken over welke waarden belangrijk zijn, constateerde adviseur aan de Politieacademie Jan Nap.

Vandaag ververdedigt Nap zijn proefschrift 'Vragen naar goed politiewerk: belang-stellend ontwikkelen van de alledaagse praktijk' aan de Universiteit voor Humanistiek. "Morele dilemma's in het politiewerk zijn vaak impliciet", merkte Nap op na gesprekken met onder meer agenten uit de Amsterdamse Pijp. "Maar als je doorvraagt blijkt dat agenten en de korpsleiding er wel mee bezig zijn. In de politiecultuur is het echter 'not done' erover te praten; het is meer een doe-cultuur dan een leer-cultuur."

Nap: "Terwijl juist het leren van telkens andere situaties de morele oordeelsvorming scherpt." Daarom pleit Nap in zijn proefschrift voor de methode van het 'belang-stellend' ontwikkelen.  "Het gaat om echte belangstelling voor wat zich in de dagelijks werk gebeurt en tegelijkertijd om het verhelderen van de waarde die in politiewerk op het spel staan. Bovendien zouden morele oordelen en dilemma's besproken moeten worden in teams."

Het is voor zowel agenten als voor het management een manier om meer vat te krijgen op wat moreel 'goed' politiewerk is. Nap beschrijft in zijn onderzoek vele concrete situaties.Hoe behandel je een zwerver in het park die geen slaapplek heeft? Slinger je hem op de onverbiddelijk op de bon (dat moet volgens de plaatselijke verordening) of bied je een alternatief? Voer je als korpschef het strenge vreemdelingenbeleid (illegalenquota) van minister Leers braaf uit, of protesteert je daartegen?

Repressie
Nap is bang dat de strengere handhaving (bv. bonnenquota) en de politieke roep om meer repressie een negatieve weerslag heeft op 'goed' politiekwerk. "Daardoor dreigt het gevaar dat agenten de burger uit het oog verliezen. Er wordt vaak gezegd dat de Nederlandse politie te soft is geworden. Maar de Nederlandse politie is, in vergelijking met andere Europese landen als Spanje, heel goed in het deëscaleren van geweld. Dat is een groot goed. Daarnaast realiseert de politie zich dat na geweld de relatie met groepen van de bevolking soms weer hersteld moet worden. Ik zou het betreuren als er te veel nadruk komt op veiligheid, bescherming en repressie, terwijl nieuwsgierigheid, aandacht en service heel belangrijk zijn voor het uitoefenen van het vak."

'Durf te Denken' over Kant
Nap werkte vorig jaar mee aan een achtergrondgesprek rond de uitzending 'Durf te Denken' over Immanuel Kant. De vraag naar goed politiewerk moet volgens Nap worden gesteld op de werkvloer. Denken is geen instrument van de overheid.

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.