Voetbalgekte

donderdag, 07 juni 2012
Bookmark and Share

Aristoteles wees in zijn deugdentheorie op het belang van evenwicht, bescheidenheid en de juiste maatvoering. In de moderne passieve voetbalbeleving is dit ver te zoeken.


Is het directe, het krachtige, het meer fysieke dat voetbal aantrekkelijk maakt? De bijna natuurlijke beheersing van de bal? De mogelijkheid van het gebruik van diverse delen van het lichaam? Het gooien van een bal lijkt minder gedifferentieerd te zijn dan de bal spelen met ofwel de binnenkant van de voet, de buitenkant, de wreef, de klassieke punter, en het moderne onder de voet houden. Deze veelzijdigheid van balhandeling brengt zowel het publiek als de spelers in extase.

Maar verklaart dit alles? Misschien is het ook de strijd en rivaliteit dat voetbal aantrekkelijk maakt. In het voetbal is veel rivaliteit, vooral tussen beide teams. De sterke inbedding in lokale gemeenschappen geeft deze rivaliteit een culturele betekenis en zorgt voor een samenbindend element in de eigen groep.

Een secundaire beleving
Zelf voetballen is het leukste. Trainen van voetballers is al een secundaire beleving. Johan Cruijff drukte het kernachtig uit: "Er is niets mooier dan als trainer spelvormen bedenken waarbij je zelf nog kunt meedoen."

Maar wat is leuk aan voetballen kijken en erover praten? De zeer hoge kijkcijfers voor voetbalwedstrijden en zelfs praatprogramma's over voetbal laten zien dat veel mensen voetbal actief volgen. Kijken naar voetbal, over voetbal nadenken (ja dat kan) en over voetbal praten beslaat een groot deel van het leven van veel mensen: jong en oud. Is het de waardering van de veelzijdige techniek, de inzet en duelkracht, de rivaliteit, de mogelijkheid de tactiek te analyseren, het je identificeren met je helden, het meekunnen doen met dialogen over alle facetten van het spel?

Als jongere kun je nog de illusie hebben een groot voetballer te worden, als jongvolwassene kun je je nog spiegelen aan de grote helden. Maar daarna kenmerkt de voetballevensloop zich door heimwee naar de echte beleving, een rationalisering van de reflectie op het spel, het etaleren van inzicht in de wetmatigheden van het voetbal, en de actieve ondersteuning van het eigen team. Dit is nog allemaal te begrijpen.

Overvloed
Maar de overdaad aan wedstrijden op tv, het eindeloze geouwehoer in de media, de dominantie van het voetbal in de reclame, het overvloedige – de ogen irriterende - oranje in het straatbeeld. Een overvloed die zelfs bij veel enthousiaste voetballiefhebbers het verlangen oproept naar een leven zonder voetbal. Het is gemakkelijk om het neoliberale marktdenken gericht op consumptiedwang te schuld te geven, of een verklaring te zoeken in de religie-vervangende functie van het moderne voetbal.

Aristoteles wees in zijn deugdentheorie op het belang van evenwicht, bescheidenheid en de juiste maatvoering. In de moderne passieve voetbalbeleving is dit ver te zoeken. Komt dit door de grote concurrentie in de jacht op kijkcijfers en verkoop van bier en ander voetbal gerelateerde producten, of door de consument die fanatiek op zoek is naar vermaak, extase en een omvattende beleving?

Authentieke voetbalbeleving
Laten we hopen dat een meer authentieke voetbalbeleving zegeviert. Rustig meegenieten, nadenken en ook de tijd nemen voor andere zaken. Zelf aarzelde ik ook of ik nu wel deze stukjes moet schrijven, doe ik dan zelf niet mee aan de gekte? Maar de liefde voor het voetbal overwon mijn aarzeling. Ik zal proberen relativering en enthousiasme te verbinden.

Mooie aftrap, Wiel!

0

Esther de Man

08 juni 2012


kleiner | groter

security image
Schrijf de security code over


busy