Foto door Victoria Hazou

"Deze foto mag wat mij betreft het symbool worden voor de vrijheidsstrijd in Egypte", zegt schrijfster en filosofe Joke Hermsen. Volgens Hermsen is 'nee' zeggen een voorwaarde voor verandering. "De vrouw op deze foto zegt 'nee' tegen de regering, ze is strijdbaar en toont durf. Een mens is daartoe in staat." Met een kritische noot richting de Nederlandse samenleving formuleert Hermsen de frase: 'Ik verzet me, dus ik ben'.

Waarom dit beeld?
"Dit beeld vertelt het verhaal van de politieke opstand in Noord-Afrika die we allemaal hebben gevolgd. Ik kreeg deze foto doorgestuurd uit Wenen en zie hem sinds kort overal op internet verschijnen. Wat ik aardig vind is dat je aan dit beeld kunt zien dat het ging om verzet van het volk. Niet de fundamentalisten, maar een jonge moderne vrouw kwam in opstand.

Wat mij betreft mag dit beeld het symbool worden voor de vrijheidsstrijd in Egypte. En misschien over een tijdje zelfs voor de vrijheidsstrijd in heel Noord-Afrika."

Wat zie je? Vertel…
"Een ongesluierde Egyptische vrouw gooit een steen naar de politie. Ik moest eerst even goed kijken of het wel een vrouw is, normaal gesproken wagen alleen mannen zich op het militaire slagveld. De kleur van haar onderbroek en haar lange haar verraden het.

De vrouw is strijdbaar, in verzet en laat zich niet intimideren. Tegelijkertijd is ze aandoenlijk dichtbij. Het ontblote stukje rug, die roze onderbroek, het had je buurmeisje kunnen zijn."

Jij koos dit beeld, wat zegt dit beeld over jou?
"Ten eerste zegt het dat ik de opstand een warm hart toedraag. Ik hoop dat deze het begin is van meer politieke hervormingen in Noord-Afrika. Als de sharia er maar geen voeten aan de grond krijgt. Misschien heb ik dit beeld onbewust ook wel daarom uitgekozen, omdat het een ongesluierde, moderne vrouw laat zien als symbool voor verzet.

Verder zegt het beeld ook iets over mij als schrijfster. Opstand is al jaren een favoriet thema in mijn werk. Volgens mij word je pas uitgenodigd om werkelijk goed na te denken als je eerst 'nee' zegt tegen de heersende status quo en de daarbinnen geldende meningen en opvattingen. Het vermogen om 'nee' te zeggen gaat met andere woorden aan nieuwe gedachten en visies vooraf. Daarom is verzet een voorwaarde voor verandering."

Wat zegt dit beeld volgens jou over onze samenleving?
"Het laat zien wat er aan onze samenleving ontbreekt. In Nederland en andere westerse landen komen we veel te weinig in opstand. We zijn murw, cynisch en geloven niet meer in verandering.

De gedoogpartij van onze huidige regering staat haaks op wat veel mensen geloven en denken dat goed is voor de toekomst van Nederland. Toch is er nog geen één grote massale demonstratie geweest. Het ontbreekt ons aan tijd, moed, ideologische waarden en durf.

In zijn boek 'Boeiuh' stelt Rob Wijnberg dat twintigers en dertigers van tegenwoordig sceptisch zijn en niet meer geloven dat verandering mogelijk is. Dat is echt een verlies. Een samenleving die niet verandert, maar stolt en verstart, wordt een broedplaats voor nationalisme en xenofobie."

Welke vraag, welk dilemma roept dit beeld op over ons mens-zijn?
"Je kunt je natuurlijk afvragen wat een mens vermag tegen een enorme overmacht aan politici en militairen. De opstanden in Egypte en Tunesië laten zien dat één mens wel degelijk verandering kan brengen. De vrouw op deze foto symboliseert dat."

Vul in: Ik … dus ik ben.
"Ik verzet me, dus ik ben."