Jos Thie bespreekt voor 'Dus ik ben' een video waarin zijn grote inspiratiebron Peter Brook te zien is. Hij wil ons hiermee de geconcentreerde, kijkende mens tonen. “Alle interactie tussen mensen begint bij kijken”, stelt Jos Thie. Hij formuleert hierbij de frase: ‘Ik kijk, dus ik ben
Waarom dit beeld?
“Peter Brook is mijn grote inspiratiebron als theaterregisseur. Hij is 85 en nog steeds enorm geïnspireerd en bevlogen. Dit beeld vangt voor mij de essentie van wat kunst is.
Hij neemt de tijd om te kijken, heel rustig. Als kunstenaar ziet hij dingen die wij niet zien en hij probeert dit vorm te geven, met ons te delen. Dat is waar kunst om draait. Voor mij geeft kunst waarde aan je leven. Het geeft betekenis, zingeving. Het stelt vragen en het amuseert. Het geeft schoonheid. Het ontspant, het prikkelt, het boeit, het verrast en het verwondert. Dit beeld illustreert voor mij waar de oorsprong ligt van kunst, bij het kijken.”
Wat zie je? Vertel…
“Ik zie vooral een man die enorm geconcentreerd kijkt. Regisseren is kijken, de essentie van de kunstenaar. Peter Brook ziet dingen op een bijzondere manier, die anderen niet zomaar zien. De kunst ligt erin om over te brengen wat je gezien hebt.”
Jij koos dit beeld. Wat zegt dit beeld over jou?
“Peter Brook is mijn grote inspiratiebron en ik herken mezelf in de manier waarop hij kijkt. Het bevestigt mij als mens en als regisseur. Net als Peter Brook wil ik delen wat ik zie. In zijn blik zie je hem nadenken; ‘hoe toon ik anderen wat ik zie’?
Hij heeft me geïnspireerd. Ik zie mijzelf ook wel als de kijkende mens. Ik deel graag wat ik zie. Kijken is voor mij toch wel waar het leven om draait.”
Wat zegt dit beeld volgens jou over onze samenleving?
“Het lijkt alsof er steeds minder ruimte is voor de kijkende, luisterende mens. Minuten lang kijken, dan zien we niet zo vaak meer. Het lijkt alsof mensen tegenwoordig direct hun mening klaar moeten hebben.
Met kijken brengen we nuance in het leven. Als we ons daarin haasten ontstaat er verwarring, misverstanden, agressie en geweld. Vaak ontdek je dat mensen niet naar elkaar hebben gekeken. Het gaat niet eens over woorden of begrippen of interpretatie, het zit nog daarvoor. Om met elkaar samen te leven is het essentieel dat we tijd nemen om naar elkaar te kijken en het oordeel uit te stellen.”
Welke vraag, welk dilemma, roept dit beeld op over ons mens-zijn?
“Het kijken en waarnemen is een onlosmakelijk onderdeel van het mens-zijn. De mens is afhankelijk van zijn omgeving, van andere mensen. Om als mens contact te leggen met je omgeving, om te communiceren, moet je eerst waarnemen. Wat je waarneemt is bepalend voor wat je vervolgens communiceert.
We zijn allemaal kijkende mensen maar we geven er niet altijd aan toe. Behalve dat we met kijken nuance aanbrengen in het leven, vloeit er ook de mooiste kunst uit voort. Dat is iets waar iedereen behoefte aan heeft. Kunst gaat over het vertellen van verhalen, het schilderen van een groot abstract schilderij, het inrichten van een tuin, het luisteren naar muziek en het maken van theater. Haal dat alles maar weg, dan zouden we opgesloten zitten in een grote lege kamer.”
Vul in: Ik …, dus ik ben
“Ik kijk, dus ik ben.”