Skyfall

dinsdag, 30 oktober 2012

Reacties0

In het pantheon van culturele helden neemt geheim agent James Bond een unieke plaats in. Hierin zit een paradox: Bond staat voor frivool vermaak, maar tegelijkertijd is hij het meest geanalyseerde personage uit de populaire literatuur van de twintigste eeuw.

Een van de beste boeken ooit geschreven over de 'Bondologie' heeft deze titel: 'Bond and Beyond. The Political Life of a Cultural Hero', een ingewikkeld, inmiddels tamelijk ouderwets onderzoek naar de aantrekkingskracht van Ian Flemings beroemde held. Toch raken de auteurs, cultuurwetenschappers Tony Bennett en Janet Woolacott, de kern van Bond.

In de aanloop naar de Koude Oorlog, een tijdperk waarin het naoorlogse Groot-Brittannië kampte met politieke, sociale en economische mislukkingen, was Bond de volmaakte held voor de middenklasse. Dat niet alleen, stellen Bennett en Woolacott, hij was een held van modernisering, een man die liet zien dat je kon ontsnappen uit ketens van onderdrukking en angst.

Behalve politiek en ideologie is Bond vooral ook één en al seks. In alle verhalen, zowel in die van Fleming als die van de filmversies, moet Bond een aantrekkelijke vrouw uit de klauwen van de schurk redden. Deze vrouw lijdt bijna altijd aan een vorm van seksuele trauma. Maar Bond zelf heeft een verscheurde psyche. Hij kampt met een Oedipale crisis die 'nooit zal worden opgelost'.

De vraag is hoe de betekenis van Bond verschuift nu er geen Koude Oorlog meer is en andere actiehelden steeds meer op de voorgrond treden die geconfronteerd worden met actuele geopolitieke problemen.

Is de reden voor Bonds eeuwige populariteit het feit dat hij telkens op de voorgrond treedt wanneer duistere tijden aanbreken? En hoe zit het met die onderdrukte seksualiteit, juist nu hij ook nog een oudere vrouw als baas heeft?

Ik zie Sam Mendes' nieuwe Bond-film 'Skyfall' aanstaande woensdag op het moment dat hij in bioscopen in heel Europa in premiere gaat. 's Avonds volgt een bespreking in de filmrubriek van OBA Live, onder leiding van Theodor Holman.

Bekijk vast de trailer: