Culturele dynamiek in het voetbalspel

maandag, 02 juli 2012
Bookmark and Share

In een tijdperk van globalisering, neoliberale marktwerking en Europese eenwording is het spelen met landenteams een anachronisme. Door het jaar heen gaat alle aandacht uit naar de voetbalmultinationals, die met internationaal kapitaal de sport bedrijven door het opkopen van talent uit alle windstreken. Eenmaal in de twee jaar wordt het spel anders georganiseerd, en krijgen nationale voetbalculturen en sentimenten een centrale plaats.

Internationale oriëntatie
Spanje begon het EK als favoriet en uiteindelijk werd het een terechte winnaar. Tussendoor verbaasden diverse landen met mooi en aanvallend spel. Eerst Rusland, toen Duitsland, zelfs even Engeland, daarna Portugal en op het laatste vooral Italië. Over het algemeen domineerden de traditioneel grote Europese voetballanden. Het zijn ook landen met zeer veel buitenlandse spelers in hun competitie, maar deze landen konden blijkbaar ook hun nationaal voetbalproduct op peil houden. Zou er een perspectief lonken van een goede combinatie van een nationale en internationale oriëntatie? De wereldorde zou daarvan kunnen leren.

Fair-play
Het EK was een opvallend sportief toernooi met weinig hard spel en smerige overtredingen. Een veelal uitstekende arbitrage, wiens gezag door de spelers ook werd geaccepteerd. Fair-play was ook zichtbaar op de tribunes en in de steden. Fair-play is de moraliteit van het spel. Het is te hopen dat de UEFA nu ook het fair-play beleid ten aanzien van clubs doorzet. Dit wil zeggen dat clubs hun schulden moeten aflossen, en bij schulden geen nieuwe spelers mogen kopen. Nederland en Duitsland hebben dit beleid al ingevoerd. De Spaanse, Italiaanse en Engelse topclubs hebben de grootste schulden, en mogen toch nieuwe spelers blijven kopen. Laat ook hier voetbal een voorbeeld zijn voor de wereldorde. Het zal de kleine voetballanden, zoals Nederland, helpen te groeien en een rechtvaardige competitie bevorderen.

Sociale cohesie in Europa
Eerder schreven we, dat net als bij morele educatie, het bij het voetbal gaat om een evenwicht tussen autonomie en sociale betrokkenheid. Teams met een goede sociale cohesie, en met individuen die als er mogelijkheden zijn iets persoonlijks toevoegen, zijn op dit EK ver gekomen. Spanje is ook in dit opzicht de terechte kampioen. Nederland faalde in deze interpersoonlijke tactiek.

Sociale cohesie heeft niet alleen betrekking op de eigen groep, ook het bruggen kunnen bouwen met andere groepen is belangrijk voor samenleven. Heeft het EK in die zin verbindend gewerkt? Ik denk het wel, het Europese gevoel is eerder versterkt dan verzwakt. Laat dit positieve supernationale perspectief het Nederlands voetbal helpen in het vinden van een nieuwe balans. Een mooie uitdaging voor de komende jaren.

Tot bij het WK in Brazilië in 2014.


kleiner | groter

security image
Schrijf de security code over


busy