Fixatie op vechten

woensdag, 20 juni 2012
Bookmark and Share

"Ik denk dat we oorlog hebben uitgevonden om schaarse middelen te beschermen en agressie van anderen voor te zijn", schrijft Marein Baas. "Denk je dat, nu Wij van het Westen haast niet meer fysiek te bedreigen zijn en een overschot aan elk denkbaar middel hebben, wij de oorlog kunnen opgeven?"

Marein, 'oorlog' blijft een hoofdmotief, ook nu de aanslagen van 11 september, het binnenvallen van Irak en de controversiële liquidatie van Osama Bin Laden vervangen worden door nieuwe globale uitdagingen zoals de financiële crisis.

Deze stand van zaken wordt geflecteerd in de cultuur. In de laatste jaren keren 'oorlogsfilms' gebaseerd op superheld-verhalen steeds meer terug als 'summer blockbuster'. De plot is telkens dezelfde: de gespierde superhelden zijn de enige die ons kunnen redden van de totale ondergang. Zo ook in de nieuwste Batman-film van Christopher Nolan, in ieder geval te oordelen naar de trailer:

De film is vanaf 20 juli te zien, maar je kunt raden dat het verhaal hierom zal draaien: als microkosmos van de westerse wereld wordt de stad Gotham bedreigd door duistere krachten die uit zijn op de totale vernietiging van alle waarden die wij belangrijk vinden. Waarvan de belangrijkste: vrijheid en welvaart. Om deze twee dingen veilig te stellen hebben we een eigen 'duistere kracht' nodig: de vechtende man.

Onze fixatie op het vechten heeft biologische wortels. Eerder dit jaar publiceerde het tijdschrift 'Human Nature' de resultaten van nieuw onderzoek waarin een directe correlatie wordt aangetoond tussen het winnen van een gevecht en het geloof in de bruikbaarheid van oorlog.

Ook extraheren de onderzoekers hun data naar het culturele domein. Ze ontwerpen een thesis waarin wordt gesteld dat Hollywood-acteurs, althans zij die aan de hand van hun imposante lichamen geselecteerd zijn in actiefilms te spelen, dat geloof delen. Meer details.

Dus: hoe meer spieren je hebt als Hollywood-ster, hoe meer je geneigd zal zijn rechts en oorlogszuchtig te zijn. En andersom.

Waar relatief tenger gebouwde sterren als Tom Cruise en Keanu Reeves bekend zijn om hun linkse ideeën, daar zijn de massieve krachtpatsers Arnold Schwarzenegger, Sylvester Stallone en Chuck Norris uitgesproken Republikeinen en als zodanig blinde ondersteuners van welke oorlog de Verenigde Staten ook zouden starten. Saillant: alledrie gespierde sterren zijn binnenkort te zien in een nieuwe 'Expendables'-oorlogsfilm:

alt

Bekijk het fragment hier.

Dit alles, aldus de studie, is genetisch bepaald. De onderzoekers: "Agressiviteit in mannen is een wapen op zich waarmee ze goed kunnen vechten en hun territorium kunnen verdedigen. En ze kunnen ermee bij hun vrienden pochten."

Het onderzoek toont aan hoe ingekapseld de behoefte aan het vechten wel niet is. Het verbaast daarom niet dat we weer iedere zomer nota bene voor 'ontspanning' naar de bioscoop gaan waar we verhalen tot ons nemen over grof gespierde mannen die elkaar verrot schoppen en slaan.

We hebben oorlog niet nodig om agressie voor te zijn of om hulpbronnen te beschermen. We hebben in tegendeel een behoefte aan oorlog simpelweg doordat we niet beter weten of anders kunnen. Tenminste, totdat de bleekscheten de macht grijpen. Want die hebben minder spieren en willen daarom ook minder vechten.