God dobbelt

donderdag, 31 mei 2012

Reacties0

"Staat de film 'Match Point' van Woody Allen je nog bij? Er is een scène waarin Chris de ring weggooit in The Thames, maar de ring komt tegen een railing en stuitert op de grond. Is dat de slotscène?" schrijft Patrick van Ijzendoorn uit Engeland.

Jazeker. Een film om nooit te vergeten. Maar dat is niet de laatste scène.

Vlak nadat Chris (Jonathan Rhys Meyers) zijn geliefde Nola (Scarlett Johansson) en diens buurvrouw met een jachtgeweer had vermoord gooit hij de juwelen, waaronder de trouwring, van de buurvrouw in de Londense rivier.

Maar de ring dus niet. Die belandt op de grond, waarna een zwerver hem vindt en bij zich houdt. Wanneer de man opgepakt wordt voor een andere moord valt de verdenking van het doden van Nola en de buurvrouw dus op hém. Waardoor Chris vrijuit gaat.

Wat een geluk, wat een toeval, wat een chaos. God dobbelt dus wel. Dat is het tegenovergestelde van de beroemde uitspraak van Einstein die van het onzekerheidsprincipe weinig wilde weten

'Match Point' gaat over willekeur, over geluk hebben in het leven. Maar vooral ook over hoe dat geluk vervolgens een vloek kan zijn. Want wie zoveel geluk als Chris heeft, leeft in een leugen. Dat geluk is dus een soort fictie, maar tegelijkertijd ook echt. Fictie, want verzonnen. Echt, want je bent vervolgens veroordeeld de schijn op te houden. 

Maar is dat erg, zoveel geluk, zoveel fictie? Neem Chris. Een regelrechte Raskolnikov die denkt vrij van moraliteit of schuld te kunnen handelen. Chris leest graag Dostojevski.

Chris is op zoek naar betekenis – dat is zijn belangrijkste motivering. Hij wil een leven voor zichzelf 'maken' of 'uitvinden' en hierin stuit hij op een dilemma: kiest hij voor de sexy Nola, voor echte liefde, of voor een rijk leventje met de saaie dochter van een invloedrijke zakenman?

Eerst gaat hij voor Nola, voor de seks.

Maar dan wil zij méér. Een leven met hem. Een kind. Chris moet de puinhopen veroorzaakt door de willekeur van het leven opruimen. Letterlijk. Met een jachtgeweer. En hierbij heeft hij alle geluk van de wereld.

Een ring. Tegen die railing bij The Thames. Die dus op de grond stuitert en nét niet in het water verdwijnt. Het lot bepaalt.

De nachtmerrie voor Chris is níét dat hij met het schuldgevoel moet leven vanwege het feit dat hij zijn zwangere minnares heeft vermoord. De verschrikking waarmee hij voor de rest van zijn leven zal kampen ligt erin dat hij geen zin in het leven kan ontdekken.

Hij komt tot de angstwekkende conclusie dat hij ongestraft zal blijven. Misschien is dat zijn boete: het besef dat zijn leven zonder betekenis is. En misschien is hij niet de enige.