Ina Post - Schokkende foto's op de eerste procesdag

donderdag, 03 juni 2010

Reacties0

31 mei. Technisch rechercheur Olivier prees vanochtend tegenover het Hof in Den Bosch de vakbekwaamheid van het politieteam en van teamleider Nico van der Geest. Hij herkende zijn goede vriend niet in een eerdere beschrijving van een collega, die Van der Geest zeer ambitieus noemde, misschien vakbekwaam: "Maar twijfel komt in zijn woordenschat niet voor en al helemaal niet aan zichzelf." De schok kwam aan het einde van de ondervraging door Mr. Knoops: "Maar meneer Olivier, als u en uw collega’s zo vakbekwaam waren, hoe verklaart u dan dat er op de avond van het misdrijf een foto van u is gemaakt, zittend in de stoel van het slachtoffer, met haar badjas om uw schouders en een lollie in uw mond?"

Een zucht van ontzettering. Niemand wist nog van het bestaan van de foto’s. Rechercheur Olivier prevelde dat het hem speet, dat zulke dingen nu eenmaal gebeuren, het was alweer zoveel jaren terug... Ina Post hield haar handen voor haar mond. ‘Tante’ Maria van Buytene keek ontzet om zich heen. De foto’s waren gemaakt door de politiefotograaf die op de plaats delict het slachtoffer fotografeerde en de woning. Een rechercheur van het Rijks recherche team, dat in opdracht van de CEAS (Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken) in 2008 de zaak opnieuw onderzocht, was opgevallen dat in het dossier niet alle genummerde foto’s waren opgenomen. Toen hij de foto’s alsnog onder ogen kreeg, werd hem duidelijk waarom.

Van der Geest

In een pauze stond ik met Ina Post en een paar andere bekenden in de gang te wachten.
Plotseling deinsde Ina hevig geschrokken achteruit. Nico van der Geest, de man die haar in 1986 tot haar bekentenis bracht, liep langs. Ik had hem niet meteen herkend. De woorden van prof. Merckelbach eerdere die ochtend kwamen terug. Hij onderzocht Ina Post in 2003 op PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis). Ina Post scoorde hoog, vergelijkbaar met een onderzoeksgroep die de psycholoog eerder onderzocht: Mensen die in de Tweede Wereldoorlog Japanse concentratiekampen overleefde. Hoe ingrijpend is het voor Ina Post om deze zomer na bijna vijfentwintig jaar opnieuw geconfronteerd te worden met haar ondervragers?

Van der Geest was samen met zijn voormalig collega Olivier meegekomen, die vandaag als getuige was opgeroepen om te worden gehoord. Hij liep mee de zaal in. Mr. Knoops vroeg de President van het Hof om Van der Geest de toegang te ontzeggen. Zijn aanwezigheid zou immers de verklaring van zijn collega kunnen beïnvloeden. De voormalige leider van het politieonderzoek zette zich schrap: "Dit is een openbare zitting. Ik heb net zoveel recht als meneer Knoops om hier te zijn!" Wist hij toen al van de foto’s waarmee Knoops zijn collega even later zou confronteren?

De President besliste in het voordeel van Knoops. Van der Geest verliet de zaal.

Psycholoog Merckelbach

Op de eerste procesdag in de heropende zaak tegen Ina Post werden deskundigen en voormalig rechercheurs gehoord. Prof. Harald Merckelbach onderzocht Ina Post in 2003. Ina is inschikkelijk en meegaand, dat maakt haar gevoelig voor suggesties die in een verhoorsituatie worden gedaan. De kans dat Ina Post een valse bekentenis aflegde, achtte Merckelbach op basis van zijn onderzoek en beschikbare documenten, waaronder interviews met de betrokken rechercheurs door de Universiteit Maastricht, zeer waarschijnlijk.

De Procureur Generaal viel de professor scherp aan. Over de Maastrichtse interviews had een rechercheur verklaard, dat ze onder valse voorwendselen tot stand waren gekomen. Als de man had geweten dat Knoops erachter zat had hij nooit met het interview ingestemd. En de vragen waren volgens de rechercheur suggestief geweest. Zo speelden de interviews van Emma Naus, waarop Willem en ik ons scenario voor De Nachtmerrie van Ina Post mede baseerden, een hoofdrol tijdens deze eerste zittingsdag en die rol zullen ze ook zeker nog spelen tijdens de dagen die nog komen.

De AG was opnieuw kritisch over de interviews, toen ’s middags rechercheur Groen werd gehoord. "Het was heel lastig een logisch verhaal uit haar te halen," legt Groen uit tegenover het Hof. "Het ging met horten en stoten." Tijdens het verhoor waren hij en zijn collega “soms aardig geweest en soms minder aardig”. Groen deed in 2003 opmerkelijke uitspraken in zijn gesprek met de rechtenstudente Emma Naus. Tijdens de zitting hield de President hem een aantal van zijn eerdere uitspraken voor:

“Tuurlijk ga je ook gemene dingen doen. Je zegt: Je snapt toch ook wel dat die man van jou er met andere vrouwen vandoor gaat, je probeert haar van alle kanten onder druk te zetten. Je maakt haar helemaal af in feite.”

"In dit soort lange verhoren gaan werkelijkheid en - hoe noem je dat? - fictie door elkaar heen lopen. Soms weet de verdachte niet waar hij ja op zegt."

“Ik kan me herinneren dat ik de celdeur opendeed en dat ze op de grond zat en alleen maar zat te huilen. In een hevige emotionele roes, absoluut niet meer in staat om normaal te kunnen denken. En over elk punt wordt maar doorgeluld, één uur, twee uur, net zolang tot ze vertelt wat wij graag willen horen.”

“Kunt u deze uitspraken voor ons bevestigen?” vraagt de President van het Hof. “Wat ik zeg,” antwoordt Groen, “soms aardig, soms minder aardig.” De Procureur Generaal heeft nog een laatste vraag: “Als u had geweten dat stukken uit de interviews aan Mr Knoops beschikbaar werden gesteld, had u dan anders geantwooord? Rechercheur Groen denkt even na. Hij weet het niet. Misschien niet, zegt hij, maar hij zou in dat geval nooit met het interview hebben ingestemd.

“Kunt u deze uitspraken voor ons bevestigen?” vraagt de President van het Hof. “Wat ik zeg,” antwoordt Groen, “soms aardig, soms minder aardig.” De advocaat-generaal heeft nog een laatste vraag: “Als u had geweten dat stukken uit de interviews aan Mr. Knoops beschikbaar werden gesteld, had u dan anders geantwoord? Rechercheur Groen denkt even na. Hij weet het niet. Misschien niet, zegt hij, maar hij zou in dat geval nooit met het interview hebben ingestemd.

Wat zou het mooi zijn als de advocaat-generaal, de verdediging en het Hof kennis zouden kunnen nemen van de ruwe opnames van de interviews met vier betrokken rechercheurs, die zo’n centrale rol blijken te spelen. Om zo ook zelf vast te kunnen stellen of de rechercheurs werden misleid door suggestieve vragen van een jonge studente Rechten, of dat de interviews nu juist een reëel en onthullend inzicht geven in de verhoren van Ina Post.

De voormalige studente Rechten, Emma Naus, haar studiebegeleider Han Israels van de Universiteit Maastricht en de geïnterviewde rechercheurs wilden de ruwe opnames van de interviews niet aan ons beschikbaar stellen. Waarom niet? En waarom willen zij nog steeds geen openheid van zaken geven, om daarmee speculaties in de rechtzaal te voorkomen? Voor wie het gaat om waarheidsvinding – en daarop beroepen allen zich – is het onbegrijpelijk om openbaarmaking tegen te houden. Welk belang moet dat dienen?

Op de foto: Actrice Karina Smulders als Ina Post.

Bekijk hieronder de trailer van De Nachtmerrie van Ina Post. Woensdag 7 juli te zien op Nederland 2 om 23:22.